Groot dikkopjes vliegen volop; zwartsprietdikkopjes nog niet

De Vlinderstichting
7-JUN-2018 - De vrijwillige 'admins' van de invoerportalen Waarneming.nl en Telmee.nl draaien overuren nu er weer heel veel vlinders worden gezien en doorgegeven. De tientallen meldingen van zwartsprietdikkopje die eind mei en begin juni binnenkwamen, bleken allemaal groot dikkopjes te zijn. Hoe herken je deze soorten en hoe houd je ze uit elkaar?
Deel deze pagina

Verse groot dikkopjes zijn warm oranjebruin met een wat groenige glansEr zijn in Nederland drie soorten min of meer geelbruine dikkopjes. Naast het groot dikkopje zijn dit het zwartsprietdikkopje en het geelsprietdikkopje. Deze laatste twee lijken zeer sterk op elkaar en zijn het beste te onderscheiden aan de kleur van de onderkant van het knopje van de voelspriet (sic!). Daarover hebben we al regelmatig gecommuniceerd en we merken dat veel vlinderaars nu niet meer verder kijken dan die knopjes. Het groot dikkopje heeft echter vaak ook flink zwart aan die knopjes, maar heeft veel kenmerken waaraan je hem toch kunt onderscheiden van het zwartsprietdikkopje. In de eerste plaats vliegt het groot dikkopje veel eerder. De eerste exemplaren verschijnen eind mei en de top van hun vliegtijd ligt in juni. Het geelsprietdikkopje verschijnt begin juni, maar zwartsprietdikkopje, die veel algemener is, komt pas in de loop van juni en heeft zijn top in juli en begin augustus. In dit extreem warme jaar kan dat trouwens wel iets eerder zijn dan normaal.

Het groot dikkopje heeft altijd vlekjes, zowel op boven- als onderzijdeMaar het groot dikkopje heeft ook uiterlijke kenmerken waaraan je hem goed en zeker kunt herkennen. Zo is de kleur, zeker nu de vlinders nog vers zijn, warm oranje met soms zelfs een wat groene gloed, terwijl de andere twee lichter en fletser lichtbruin zijn. Daarnaast heeft het groot dikkopje, zowel op de onder- als de bovenzijde vlekjes en streepjes, terwijl zwart- en geelsprietdikkopjes effen zijn. Een laatste kenmerk dat je kunt gebruiken zit wél in de voelsprietknoppen. Bij het groot dikkopje eindigen deze in een kromme punt, terwijl de andere twee een gewoon langwerpig ovaal knopje hebben. Het groot dikkopje komt veel voor in heide- en veengebieden, en in ruigere en vochtiger graslanden. Het wijdverbreide zwartsprietdikkopje is veel meer een vlinder van droger bloemrijk grasland. Het geelsprietdikkopje komt voor in Oost en Zuid Nederland en zit ook in wat ruiger grasland, maar vaak droger dan het groot dikkopje. Kijk goed naar de kenmerken als u een dikkopje ziet en geef hem door op Waarneming of Telmee; voeg bij voorkeur een foto toe.

Tekst en foto’s: Kars Veling, De Vlinderstichting

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen