Natuurjournaal 16 februari 2026

Van zijn uiterlijk moet de bot het niet hebben – hopelijk beschrijft zijn naam ook zijn karakter niet – maar hij is wel van alle markten thuis: het is de enige platvis in Nederland die naast in zee ook in zoetwater kan worden aangetroffen. Momenteel maken botten zich op om te paaien. Ze trekken van kustgebieden en rivieren verder de Noordzee op, om op twintig tot veertig meter diep te paaien. Een bot wordt niet met ongelukkig ogende kijkers geboren: botlarven zien eruit als een ‘normaal’ visje, met ogen aan beide zijden. Maar het nog piepkleine lijfje begint op een gegeven moment af te platten en helt dan over naar links. Tegelijkertijd verhuist het linkeroog naar de rechterzijde. De ‘bovenkant’ van de bot is in feite zijn rechterflank.

De eerste waarnemingen van veldleeuweriken stromen alweer even binnen, ze zijn terug uit hun overwinteringsgebieden in Frankrijk en Engeland. Omdat ze niet zo ver weg trekken, zijn ze ook zo weer terug. Een deel ervan betreft vogels uit Scandinavië, die trekken dus nog even door naar hun thuis in het noorden. In het voorjaar is de opgewekte zang van de veldleeuweriken dan weer in ons land te horen, inclusief spectaculaire zangvluchten. De mannetjes klimmen tot grote hoogte en dalen al zingend, om dan vlak naast een toekijkend vrouwtje te landen. Helaas is het een schouwspel dat steeds zeldzamer wordt. Intensieve landbouw en verruiging van de duinen speelt deze bewoner van open landschappen parten.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Tom Heijnen, Saxifraga; Marc Guyt, AGAMI