dassen

Natuurjournaal 21 februari 2026

Nature Today
21-FEB-2026 - Paartijd voor de das en speerdistel maakt de bodem arm.

Er gebeurt genoeg ondergronds, onder andere dassen zitten nu in de paartijd. Een dassenpaartje blijft vaak hun leven lang bij elkaar, toch rijden ze regelmatig een scheve schaats. Da's blijkbaar niet erg. De paartijd is in de vroege lente, maar er kan ook in andere jaargetijden worden gepaard, met name in de zomer. Het ding is: het maakt niet zoveel uit. Dassenvrouwtjes kunnen hun zwangerschap uitstellen. Bevruchte eitjes kunnen een maand of tien ‘wachten’ voor ze in de baarmoeder innestelen. De eigenlijke zwangerschap begint dan in december en duurt slechts zeven weken. Zo kunnen de jongen ter wereld komen wanneer de omstandigheden gunstig zijn (wat meestal in de vroege lente is). Per worp komen er doorgaans drie jongen ter wereld.

Het rozet van een speerdistel kan wel een meter groot worden

De speerdistel heeft duidelijk karakter. De plant zit vol stekels, tot de bloemhoofdjes aan toe, en floreert op omgewerkte, verstoorde grond. Hij komt ook op tussen de stenen – een stoepplant bij uitstek. De speerdistel heeft een wonderlijke eigenschap: tijdens de groei neemt de plant veel stikstof uit de bodem op, waardoor de grond eromheen voedselarm wordt. Daarmee gooit de speerdistel zijn eigen ruiten in, want op voedselarme grond kan hij niet groeien. Dan verdwijnt de plant tijdelijk. Pas als er weer voldoende stikstof in de bodem is gekomen, kan de plant er weer kiemen. Later in het jaar, als speerdistels bloeien, zijn ze een hotspot van dierlijke bezoekers, zoals zweefvliegen en bijen. Houd deze stekelige planten dus zeker in de gaten – en in je tuin.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Mark Zekhuis, SaxifragaKU Leuven