Natuurjournaal 3 april 2026

Zo mooi rijp als op de foto zijn ze nog een paar maanden niet, de bessen van kruisbes zijn van half juni tot in augustus rijp. Als je ze te vroeg plukt, zijn ze erg zuur, maar bij een beetje geduld smaken ze zoeter dan aalbessen. Een voordeel van vroeg oogsten is het hoge gehalte aan pectine: vroeger gebruikte men dit veel als verdikkingsmiddel voor de zelfgemaakte jam van andere vruchten. Ook vroeger in het jaar is er genoeg te beleven rond de kruisbes. Kruisbes bloeit in april en op de bloemen komt onder andere het vosje af – de bij, niet het roofdier.

Kruisbekken zijn er vroeg bij met broeden, ze beginnen vaak al in februari met de bouw van hun nest. Ze brengen de winter door in Nederland, zijn opportunistisch aangelegd en leven zodoende een nomadisch bestaan. Eens in de paar jaar zijn er in het najaar invasies van kruisbekken in Nederland. Je zou kunnen spreken van een kruistocht. Dan kunnen er in het voorjaar erop ineens een stuk meer baltsende kruisbekken in de bossen te horen en te zien zijn. Veel van hen trekken om te broeden echter naar Scandinavië. Kruisbekken die in het noorden hebben gebroed, keren rond juni terug naar Nederland.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Pixabay; Bart Vastenhouw, Saxifraga