Natuurjournaal 9 juli 2026

Watergentiaan is een drijvende waterplant met ronde bladeren. Vergelijk het met gele plomp, een waterplant met ovale bladeren. De opvallende gele bloemen lijken op kleine gentianen, zegt men, al behoort de plant niet tot de echte gentianen. Watergentiaan groeit in stilstaand of langzaam stromend zoet water, zoals plassen, sloten en vijvers, en bloeit van juni tot en met september. Door haar snelle groei kan watergentiaan zich sterk uitbreiden en soms grote delen van het wateroppervlak bedekken. Kijk even goed naar de bloemen, als je de kans hebt. Ze hebben een mooi, behaard ‘rafelrandje’.

Als je dan toch ergens langs de waterkant staat, kun je meteen zoeken naar de nu eveneens bloeiende zwanenbloem. Deze inheemse plantensoort is een opvallende waterplant die groeit langs slootkanten, meren en langzaam stromende rivieren. De plant bloeit meestal van juni tot augustus met schermen van roze bloemen die op lange stengels boven het water uitsteken. Ze trekken veel bestuivende insecten aan, zoals bijen en zweefvliegen. De zwanenbloem dankt zijn naam waarschijnlijk aan de sierlijke vorm van de plant. De lange, gebogen bloemstengels en smalle bladeren zouden doen denken aan de elegante zwanenhals. De plant heeft bovendien opvallende, roze bloemen die een statige uitstraling geven. Er is dus geen directe relatie met zwanen. De wetenschappelijke naam Butomus umbellatus betekent letterlijk ongeveer 'schermbloemige biezenachtige plant', een verwijzing naar de schermvormige bloeiwijze. 'Umbellatus' is verwant aan het Engelse woord 'umbrella': paraplu of regenscherm.

Tekst en beeld: Mike Hirschler, IVN Deventer