Natuurjournaal 8 juli 2026

Als je bij een stromend beekje met enigszins goede waterkwaliteit en overhangende oeverplanten een blauwe juffer met donkere vleugels tegenkomt, is de kans groot dat het een mannetje van de weidebeekjuffer betreft. Mannelijke weidebeekjuffers hebben een blauw, metaalglanzend lijfje en ze hebben een grote donkere vlek op de vleugels. Deze vlek is aan de vleugelbasis en -top omgeven door lichtere delen. Vrouwtjes zien er anders uit en hebben een groen, metaalglanzend lichaam met vleugels die egaal groen(bruin) gekleurd zijn. Je kan weidebeekjuffers tegenkomen van begin mei tot in september, maar op dit moment, van midden juni tot eind juli, komen de hoogste dichtheden voor. Weidebeekjuffers zijn algemeen in het oosten, midden en zuiden van Nederland, in de rest van het land zijn ze zeldzaam.

In stromende wateren in Noord-Brabant, Limburg, de Achterhoek en Twente met een heel goede waterkwaliteit kan een blauwe, metaalglanzende juffer ook een bosbeekjuffer zijn. Dit is de andere van de twee beekjuffersoorten (familie Calopterygidae) die in Nederland voorkomen. Beide soorten hebben dezelfde vliegtijd, dus je kan ze naast elkaar tegenkomen. Mannetjes van de bosbeekjuffer onderscheiden zich van mannelijke weidebeekjuffers door de zo goed als volledig donkere vleugels. Vrouwtjes van de bosbeekjuffer lijken erg op vrouwtjes van de weidebeekjuffer. Bosbeekjuffer-vrouwtjes hebben een groen tot bruin, metaalglanzend lichaam met vaak wat bruiner getinte vleugels in vergelijking met vrouwelijke weidebeekjuffers. Verder zit op de vleugel een klein detailverschil. Voor de liefhebber: het pseudopterostigma, een vlekje op de vleugel, van bosbeekjuffer-vrouwtjes zit iets minder dicht bij de vleugeltop dan bij weidebeekjuffer-vrouwtjes. En dan voor de echte liefhebber: dit vlekje is bij Calopterygidae-juffers een pseudopterostigma en geen echt pterostigma omdat de structuur hetzelfde is als de andere vleugelcellen. Een pterostigma is echt een gekleurde verdikking op de vleugel. Gelukkig zijn er meestal ook mannetjes in de buurt als je in gebieden waar beide soorten voorkomen een vrouwelijke beekjuffer tegenkomt, wat het op naam brengen aanzienlijk vergemakkelijkt.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Eva Riemeijer; Jesper Kransen