Nachtelijk verbod op robotmaaiers voor egels?

Van vrijdag 18 september tot en met zondag 20 september is de jaarlijkse Egeltelling. Voor egels zijn tuinen een belangrijk leefgebied. In 2024 werden nog ruim 13.000 egels in Nederland geteld. Een jaar later was dat een stuk minder: iets meer dan 9.300.

Egelvriendelijker

Veel mensen maken hun tuin gelukkig al egelvriendelijker. Ze zorgen voor beschutting tussen gras, struiken en andere planten. Tegels gaan de tuin uit en inheemse planten komen erin. Poortjes in de schutting helpen egels de tuin in en uit, waardoor de tuinen van meerdere buren verbonden worden en de egel een groter gebied heeft om voedsel te zoeken.

Verminkt en zelfs gedood

Toch botst de egel ook letterlijk op bedreigingen in tuinen, zoals robotmaaiers. Egels komen bij schemering tevoorschijn en gaan dan op zoek naar voedsel. Met name in de avonduren laten veel mensen hun robotmaaier over het gazon in hun tuin gaan. Ook gemeenten in Nederland laten vaak ‘s nachts de maaiers hun werk doen. En dat terwijl natuur- en dierenorganisaties al langer waarschuwen dat deze apparaten juist in de avond en nacht egels en andere dieren kunnen verminken en zelfs doden.

Inwoners trekken aan de bel

Ook steeds meer inwoners van gemeenten maken zich zorgen en trekken aan de bel, bijvoorbeeld in de gemeente Het Hogeland, in het noorden van de provincie Groningen. Deze gemeente hanteert sinds kort een actief maaibeleid met robotmaaiers om de voorzieningen netjes te onderhouden. Omwonenden uitten hierover hun zorgen, omdat er in de avond regelmatig (jonge) dieren actief zijn op of in de buurt van de sportvelden. De gemeente Het Hogeland heeft ondanks de bezwaren besloten om de maaiers in te blijven zetten met de belofte om het beleid te blijven monitoren. Ook in Epe in Gelderland heeft een bezorgde inwoner een brief naar de gemeente gestuurd. De fractievoorzitter van D66 heeft hierop schriftelijke vragen gesteld aan het college. De partij hoopt hiermee dat er om te beginnen bewustwording komt binnen de gemeente.

Duizenden egels opgevangen

Waarom is een robotmaaier een gevaar voor dieren als egels? Als er een bedreiging is dan rennen egels niet weg, maar rollen ze zich – ter verdediging – juist op als een bolletje. Dit principe werkt tegen natuurlijke vijanden, maar een robotmaaier is van een andere orde. Jonge egels overleven een aanvaring met een robotmaaier vrijwel nooit, maar ook volwassen dieren kunnen zwaar gewond raken door de messen. Het is lastig om in kaart te brengen hoeveel egels door robotmaaiers worden getroffen. In opvanglocaties komen jaarlijks duizenden egels binnen die gewond, uitgehongerd of ziek zijn. Onduidelijk is hoeveel hiervan verwond zijn door robotmaaiers.

Verantwoordelijkheid producenten

Toch is in Nederland, anders dan bij onze zuiderburen in Wallonië, geen verbod op ‘s nachts maaien. Zou zo'n verbod de oplossing zijn? Programmaleider Gitty Korsuize van Zoogdierbescherming Nederland: “Een nachtelijk verbod op het gebruik van robotmaaiers is een goede stap, maar hopelijk is dit helemaal niet nodig als de producenten ook hun verantwoordelijkheid nemen. Een betaalbare maaier met een goed beveiligingsmechanisme zou de standaard moeten zijn. Dan hebben we zo'n verbod helemaal niet nodig”, aldus Korsuize. “Sowieso is het slimmer om de robotmaaier vaker uit te laten staan. Een minder strak gazon met wat meer bloemetjes is voor wilde bijen en andere insecten aantrekkelijker én draagt bij aan meer ruimte voor natuur in onze directe woonomgeving. Ook met het beheer van je tuin kun je zo bijdragen aan het herstel van natuur en daarmee zorgen voor meer voedsel en leefgebied voor egels en andere dieren."

Egeltelling

Hopelijk tellen we dit jaar weer meer egels in onze tuinen tijdens de jaarlijkse Egeltelling dan vorig jaar. Meedoen is eenvoudig. Kijk op de website van Zoogdierbescherming Nederland voor meer informatie.

Tekst: Nathalie van Koot, Zoogdierbescherming Nederland
Beeld: Beverly Brouwer; Marieke van den Ende; Mike Hirschler; Maand van de Groene Tuin