Natuurjournaal 17 oktober 2026

Voor wilde zwijnen is het een drukke tijd. Niet alleen is het de paartijd vanaf september, ze proberen nu ook zoveel mogelijk voedsel te vinden voordat het echt kouder wordt en het voedselaanbod schaarser wordt. De bodem ligt nu bezaaid met allerlei lekkers voor ze, de keuze is reuze: bessen, knollen, paddenstoelen, bodemdiertjes, en vooral een heleboel beukennootjes en eikels. Als er daar grote aantallen van zijn, spreken we van een mastjaar. Dat was vorig jaar het geval. In de regel worden er dan de lente daarop meer jongen geboren, omdat de vrouwtjes in betere conditie zijn. Hoewel de meeste jongen in maart en april worden geboren, kunnen vrouwtjes in zulke ‘vette jaren’ ook twee keer een nest werpen. Gezien het feit dat er in september nog frislingen zijn gezien – biggetjes van een paar weken oud – lijkt dit aardig te kloppen.

Waar de bronsttijd voor damherten net begint, loopt die van edelherten ten einde voor dit jaar. De edelherten die de gevechten om de vrouwtjes hebben gewonnen, ook wel plaatsherten genoemd, hebben de hindes in hun harem gedekt of beslagen. Die laatste term geldt dan vooral als de paring succesvol was. Soms moeten de hindes het blijkbaar eerst even voordoen. En zo op het einde van het seizoen, als de hoogbronst bijna voorbij is en de oudere, ervaren herten uitgeput zijn, gebeuren er wel meer ongeregeldheden. Zo is er de kans dat een hert geforkeld wordt als hij niet oplet – dan wordt hij doorboord met het gewei van zijn opponent. En dan zijn er ook nog de jongere groentjes die vanaf de zijlijn stiekem hun slag proberen te slaan bij de dames. Na de bronst kunnen de herten eindelijk weer wat eten en aansterken. Daar hadden ze het de afgelopen maand veel te druk voor.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Mark Zekhuis, Saxifraga; Christian Gusa