Nieuwe editie Living Planet Report: volop kansen voor zoetwaternatuur in Nederland

SoortenNL, Sovon Vogelonderzoek Nederland, WWF Nederland
9-JUN-2026 - Het Living Planet Report Nederland van het Wereld Natuur Fonds verschijnt elke twee jaar. Het brengt in kaart hoe het gaat met de biodiversiteit en natuur in Nederland. In de vijfde editie staat zoetwaternatuur centraal. Het rapport laat zien dat eerder herstel onder druk staat, maar ook dat er duidelijke kansen zijn om de zoetwaternatuur weer vlot te trekken, als we nu de juiste keuzes maken.

De Nederlandse natuur kan herstellen, dat hebben we gezien: sinds 1990 ging het beter met natuur in en rond het water, vooral doordat het water schoner werd en er meer ruimte kwam voor rivieren en moerassen. 

Maar dat herstel loopt nu vast. Sinds 2010 nemen veel zoetwatersoorten, zoals vissen en libellen, weer af. Dat komt onder andere door vervuiling, een overmaat aan stikstof, klimaatverandering en soorten die hier niet thuishoren. Toch zijn er ook goede voorbeelden. Sommige rivieren en beken herstellen, moerasvogels doen het beter en de otter is terug in Nederland. Deze resultaten laten zien: als we de natuur helpen, werkt dat echt.

''Waar de otter zwemt, is het water schoon en vol leven. Dankzij beter waterbeheer lukte het dit dier terug te brengen in Nederland – een krachtig bewijs dat natuurherstel werkt. Maar alleen als we blijven investeren in schoon water en verbonden natuur, blijft de otter zich hier ook thuis voelen.''

Judy Koppenjan, expert Nederlandse natuur WWF Nederland

Het Deurzerdiep in Drenthe. De Drentschse Aa, met een breed stroomdal, meandert door het landschap en is een vroeg voorbeeld van beekherstel

Nu doorpakken voor natuurherstel

De boodschap van dit Living Planet Report is duidelijk: we moeten niet alleen problemen oplossen, maar het hele systeem verbeteren. Dus zorgen voor schoon water, meer ruimte maken voor natuur en betere verbindingen tussen natuurgebieden realiseren. Als we natuur de ruimte geven, komt ze terug. De natuur is veerkrachtig, mits wij haar een zetje in de goede richting geven.

"Als we waterkwaliteit, ruimte, verbinding én beheer in samenhang aanpakken, kunnen we het haperende herstel weer op gang brengen. Wachten betekent dat doelen verder uit zicht raken en dat soorten die zich voorzichtig herstellen, opnieuw achteruitgaan. Tegelijk laat dit rapport zien hoe waardevol de inzet is van natuurorganisaties, kennisinstituten en vooral de duizenden vrijwilligers die jaar in jaar uit soorten tellen. Dankzij hen weten we waar het beter gaat en waar we nú moeten ingrijpen.

Titia Wolterbeek, voorzitter SoortenNL en directeur De Vlinderstichting

Rietvogels, zoals de roerdomp, profiteerden van de uitbreiding van het oppervlakte moeras en riet in Nederland

Het Living Planet Report Nederland

Het Living Planet Report Nederland beschrijft hoe de natuur in Nederland zich sinds 1990 ontwikkelt. Dit gebeurt door het onderzoeken van de veranderingen in de populatieomvang van diersoorten in en om de Nederlandse zoetwaterecosystemen. Het rapport is een samenwerking van SoortenNL, Sovon Vogelonderzoek en het Wereld Natuur Fonds. Voor de publicatie wordt gebruikgemaakt van trendgegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Meer informatie

  • Download het volledige rapport en de samenvatting op de website van het Wereld Natuur Fonds.

Tekst: WWF Nederland; SoortenNL; Sovon Vogelonderzoek Nederland
Beeld: Jelger Herder