Natuurjournaal 10 juli 2026

De periode van juli tot augustus is piekpaartijd voor vuursalamanders, die dan op het land hun geluk beproeven. Ze hebben een individuele vlekkentekening, uniek als een vingerafdruk. De combinatie van geel met zwart is in de natuur een duidelijke boodschap: ik ben gevaarlijk. In veel gevallen is het valse reclame, maar vuursalamanders zijn werkelijk giftig. Net als bij padden, hun verwanten, zitten er zwellingen op de kop, achter beide ogen. Dit zijn de gifklieren. Bij gevaar drukken vuursalamanders het gif naar buiten door poriën in hun huid. Helaas helpt hun gif ze niet tegen de schimmel Bsal, een belangrijke veroorzaker van de dramatische achteruitgang van vuursalamanders in Nederland.

Ze zijn her en der alweer gezien: vliegende mieren. Vaak gaat het dan om zwermen bruinzwarte wegmieren. Het zijn mannetjes en maagdelijke koninginnen, die hun nesten worden uitgejaagd en verplicht op huwelijksreis gestuurd. De timing is cruciaal. Zo moeten meerdere mierennesten in de omgeving tegelijkertijd openbarsten en de bruidsvlucht uitvoeren, zodat nestgenoten niet met elkaar zullen paren. Alle actie vindt hoog in de lucht plaats. Mannetjes leggen snel erna het loodje. Bevruchte koninginnen landen en kruipen een tijdje over de grond rond, op zoek naar een geschikte plek om hun eigen nest te beginnen. Hun vleugels bijten ze af, die zijn niet meer nodig en ondergronds alleen onhandig. 

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Kees Marijnissen, Saxifraga; Mike Hirschler