Natuurjournaal 19 oktober 2026

De enige brandende lucifer die we in de natuur willen vinden is de rode heidelucifer. De rode heidelucifer is niet altijd rood, enkel als het vruchtlichamen vormt. Dan zijn de rechtopstaande takjes getooid met een vuurrode top. Je zou kunnen zeggen dat het dan in bloei staat. Het is alleen geen plant, maar een korstmos. Een korstmos is een innige samenlevingsvorm tussen twee totaal verschillende organismen, een schimmel en een alg en/of bacterie. Zij combineren elkaars sterke eigenschappen, waardoor ze kunnen groeien onder extreme omstandigheden. Rode heidelucifer gedijt onder andere langs de kust in de grijze duinen. Wellicht een mooi zoekwerkje tijdens een duinwandeling in de herfstvakantie.

De gewone fopzwam – in het Engels bekend als ‘the deceiver’ – lijkt toch echt op een paddenstoel, wat is er dan zo ‘fop’ aan? De naam slaat op het feit dat de vruchtlichamen in vele gedaanten voorkomen. Van paddenstoeltjes met kleine, bolle hoedjes tot groteske gevaartes, en in kleuren variërend van geel en oranje tot rood en bruin. Hoe ouder de paddenstoel, hoe fletser de kleur. Door die variatie ligt verwarring met andere soorten op de loer. Deze paddenstoelen-Barbapapa is echter te herkennen aan de brede, wijd uit elkaar staande lamellen, die dezelfde kleur hebben als de rest van de hoed. De gewone fopzwam is een zeer algemene bewoner van loofbossen en staat vaak in de buurt van eik of beuk. Grote kans dat je er al eens bent langsgelopen.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Willem van Kruijsbergen, Saxifraga; Luuk Vermeer, Saxifraga