Bruin zandoogje - primair

Relax en tel flex: het bruin zandoogje

De Vlinderstichting
21-MEI-2026 - Wie komende tijd aan het dagvlinders tellen slaat, kan het bruin zandoogje weer verwachten. Na de winter te hebben doorgebracht als rups is het tijd om te verpoppen en de eerste vlinders van dit jaar zullen komende tijd uit hun pop kruipen. Je kan het bruin zandoogje overal in Nederland vinden, dus ook bij jou om de hoek. Het is een echte graslandvlinder.

Vanaf eind mei zijn de eerste bruin zandoogjes te verwachten. In het begin zijn de mannetjes in de meerderheidHet bruin zandoogje vliegt van ongeveer begin juni tot eind augustus, waarbij de vroege vlinders zich in mei al laten zien. Dat je de vlinder zo lang kan zien – van de lente tot in de nazomer – is opmerkelijk. Het bruin zandoogje vliegt namelijk in één generatie. Andere vlinders die zich over zo’n verspreide periode laten zien, doen dit vaak in meerdere generaties. Deze dagvlinder leeft dan ook lang, zo'n 30 dagen, en komt verspreid over een lange periode uit de pop. Op zonnige dagen zijn soms honderden vlinders te zien die even boven het gras huppen en vervolgens weer snel verdwijnen.

Herkenning

Er komen in Nederland negen soorten zandoogjes voor. De meeste zijn goed uit elkaar te houden, maar het bruin zandoogje kan verward worden met het oranje zandoogje en het hooibeestje. Als je weet waar je op moet letten, kan je ze goed uit elkaar houden. Het hooibeestje is even klein als een blauwtje. Het oranje zandoogje heeft hetzelfde formaat als een klein koolwitje en het bruin zandoogje is nog een slag groter – denk aan formaat kleine vos of dagpauwoog. Meer hulp voor herkenning vind je in de herkenningskaarten op de website van De Vlinderstichting.

Bruin zandoogje: links een vrouwtje en rechts een mannetje, dat iets kleiner is en minder contrast op de vleugel heeft

Waardplanten en leefgebied

Rupsen van vlinders zijn vaak kieskeurig in hun dieet. Het bruin zandoogje heeft diverse grassen als waardplant, waaronder grote vossenstaart, gewoon reukgras, kropaar, ruwe smele, kweek, rood zwenkgras en Engels raaigras. De vlinder houdt van wat ruigere graslanden en andere ruigten met structuur.

Bruin zandoogjes vind je vooral in bloemrijke graslanden

Flextellen

Geef jouw waarnemingen van het bruin zandoogje en andere vlinders door met een flextelling. Flextellen kun je overal en altijd doen. Het maakt niet uit waar of hoe lang je telt. Meedoen is simpel: download de app, meld je aan en ga op pad! Tel ook mee!

Tekst: Marjelle Molenaar, De Vlinderstichting
Beeld: Kars Veling, De Vlinderstichting