Bestrijding invasieve waterplanten in vaarwegen Weerribben-Wieden

In de Kop van Overijssel liggen twee bijzondere natuurgebieden: Weerribben en De Wieden. Samen vormen ze het grootste aaneengesloten laagveengebied in Noordwest-Europa van ruim 12.000 hectare. In de gebieden leven veel zeldzame dieren en planten die beschermd zijn door de EU-Habitatrichtlijn. Deze kwetsbare natuur wordt bedreigd door invasieve uitheemse waterplanten (IAAS), zoals de waterwaaier en het ongelijkbladig vederkruid.

In het project LIFE-IAAS werkt de provincie Overijssel samen met Waterschap Drents Overijsselse Delta, de gemeente Steenwijkerland, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer aan het verwijderen van invasieve exotische waterplanten, en daarmee aan het herstellen van de inheemse natuur.

Invasieve exoten

De invasieve waterplanten waterwaaier en ongelijkbladig vederkruid verspreiden zich in rap tempo door de Weerribben-Wieden. Het water groeit snel dicht en de oorspronkelijke planten en dieren hebben het moeilijk of verdwijnen. Uiteindelijk blijven alleen de invasieve exotische soorten over. Kwetsbare planten- en diersoorten in het Natura 2000-gebied staan hierdoor onder druk.

Niet alleen de natuur heeft last van deze invasieve exoten. We zien dat steeds grotere oppervlaktes water volledig dichtgroeien. In deze wateren kan vervolgens niet meer gevaren, gevist of gezwommen worden. Dat geeft economische schade aan het gebied. Het dichtgroeien van het water leidt tot schade aan scheepsmotoren, doordat de planten in de schroef vast komen te zitten. Veel vissoorten verdwijnen als er te weinig zwemruimte overblijft. Ook voor mensen wordt zwemmen onaangenaam. Bovendien kan een toename van waterwaaier leiden tot een toename van zoetwaterslakken. Deze slakken dragen larven bij zich. Wanneer deze in contact komen met de huid van een zwemmer kan dit irritatie veroorzaken, ook wel bekend als zwemmersjeuk. Daarnaast kan de verstopping van waterwegen problemen veroorzaken bij de aan- en afvoer van water, vooral tijdens zware regenbuien.

Geplande maatregelen

We beheersen de invasieve waterplanten in de gebieden door:

• De invasieve soorten machinaal en handmatig uit het gebied te verwijderen. Zo wordt de populatie exotische waterplanten bestreden en zorgen we dat de beschermde inheemse waterplanten niet verder in aantal afnemen. Het doel is dat de bedekking van IAAS wordt teruggebracht tot maximaal 2 procent. Daarna zal regulier onderhoud met enkel handmatige verwijdering op kleine resterende groeiplaatsen mogelijk zijn.
• Het machinaal verwijderen van de invasieve exotische waterplanten is ingrijpend. Daarom voeren we pilots uit in veenputten, om te onderzoeken of we de invasieve exotische waterplanten ook op een andere manier kunnen beheersen en daarbij de inheemse natuur optimaal kunnen beschermen.
• We zorgen dat bewoners en de toeristische sector zich bewust worden van het probleem en gaan bijdragen aan de oplossing hiervan. We zorgen dat bewoners en toeristen weten wat ze kunnen doen om verspreiding van de exotische soorten te voorkomen.

Werkzaamheden

Op een interactieve kaart kunt u zien welke waterwegen tijdelijk gesloten zijn. Deze locaties staan aangegeven met rode lijnen en data. Zo ziet u waar en wanneer een waterweg is afgesloten. Klik voor aanvullende informatie op de rode lijn. Deze kaart wordt dagelijks vernieuwd.

Let op: de planning kan afwijken door weersomstandigheden of andere onvoorziene omstandigheden. Controleer daarom altijd voor vertrek de laatste informatie.

Tekst en beeld: Provincie Overijssel (leadfoto: ongelijkbladig vederkruid in de Weerribben-Wieden)