Kwetsbare vogels zoeken rust aan de kust

Recreatie en natuur kunnen goed samengaan, ook op het strand. Met een paar kleine aanpassingen in gedrag kunnen strandgangers volop genieten én bijdragen aan de bescherming van vogels. De vuistregel luidt: houd afstand, blijf op de paden en houd de hond aan de lijn.

Zware trektochten 

Met het bezoek aan de kust staat men er vaak niet bij stil dat dit ook het leefgebied van vogels is. Voor sommige soorten is het strand zelfs hun kraamkamer. Vogelsoorten als bontbekplevier, strandplevier en dwergstern maken hun nestje op het strand. Dat is niet meer dan een kuiltje in het zand met goed gecamoufleerde kleine eieren; bijna niet te zien voor mensen. Verstoring door recreanten is een belangrijk aandachtspunt. Wanneer op het strand broedende vogels schrikken, kunnen ze weggaan bij hun nest. De eieren en kuikens blijven alleen achter en zijn dan kwetsbaar.

Sonja Weeda, Beleidsmedewerker Wetlands bij Vogelbescherming Nederland: “Voor toeristen is een dagje naar het kustgebied pure ontspanning, maar voor vogels is het hun thuis. Door vogels rust en ruimte te geven, helpen we hen hun jongen veilig groot te brengen en zich voor te bereiden op hun vaak duizenden kilometers lange trek naar Afrika of het hoge noorden.” 

Energie sparen

Vooral in het Waddengebied en Zeeland, onderdeel van de Zuidwestelijke Delta, is afstand houden belangrijk. Verstoring door mensen is in het bijzonder een aandachtspunt voor de zogenaamde hoogwatervluchtplaatsen. Voor kustvogels zijn dat onmisbare en schaarse 'vluchtstroken' bij hoog water. Bij laag water vallen zand- en slikgebieden droog en vinden vogels er volop voedsel, zoals schelpdieren, pieren en kleine krabbetjes. Bij hoog water is voedsel zoeken niet mogelijk. Vogels rusten dan, vaak in grote groepen dicht bij elkaar. Een recreant die te dichtbij komt, kan duizenden tot tienduizenden vogels tegelijk laten opvliegen. Dat kost veel energie, terwijl die juist nodig is om te broeden of de trektocht te volbrengen. 

Blijf weg bij broed- en rustplekken 

Wie een dagje kust op de planning heeft, helpt vogels door op de paden en aangewezen routes te blijven. Dat maakt ons gedrag voor vogels voorspelbaar. Borden, palen en touwen vertellen je waar je welkom bent en waar niet. Een afzetting betekent dat daar een nestje is, dus blijf dan ver uit de buurt. En voor wie wandelt met de hond: houd deze aan de lijn en laat honden nooit achter vogels aan rennen.  Met drie eenvoudige gedragsregels – houd afstand, blijf op de paden en houd de hond aan de lijn – blijft er deze zomer bij de kust genoeg ruimte voor mens en vogel.

Tekst: Vogelbescherming Nederland
Beeld: Jan Lok (leadfoto: bontbekplevier (Charadrius hiaticula)); René van Rossum; Koos Dansen; Vogelbescherming