Natuurjournaal 8 september 2026

In de gifgroene ogen van de kleine sachembij kan je haast verdrinken, zo mooi zijn ze. De mannetjes hebben die felle kijkers. Verder zijn de diertjes herkenbaar aan een roodbehaard borststuk en de witte dwarsbandjes op het achterlijf. De mannetjes hebben een geel gezicht, bij de vrouwtjes is de gele vlek kleiner en zijn de ogen grijsgroen. Kleine sachembijen houden van warme, open gebieden met veel bloemen en zonnige, zandige plekken om te nestelen. De bijensoort was tientallen jaren uit Nederland verdwenen, tot er in 2017 een waarneming werd gedaan in Maastricht. Sindsdien is dit kleine bijtje terug van weggeweest. Verwar ‘m niet met de gewone sachembij – ook mooi en heus niet gewoontjes – die algemeen voorkomt in ons land, gewoon in je achtertuin.

Wat zijn toch die zwarte tasjes op het strand die je weleens vindt? Het zijn de eikapsels van roggen. Die van de stekelrog zijn het meest talrijk, dit is ook de roggensoort die het meest algemeen is voor onze kust. De eikapsels zijn meestal leeg, je ziet dan het scheurtje vaak nog wel zitten waar het miniatuur-rogje doorheen is gepiept, de wijde wereld in. Ze kunnen ook vol zitten met zand, of nog intact zijn, zoals op de foto hierboven het geval lijkt. Als je het eikapsel tegen het licht houdt, kun je zien of er nog een embryo in zit. Het schijnt dat in de jaren na de Tweede Wereldoorlog er duizenden van deze meerminnentasjes per dág op onze stranden aanspoelden. De visserij had immers vijf jaar stilgelegen en de roggenpopulatie groeide. Het idee van de vier 'hoorns' aan de eikapsels is dus wel dat de eikapsels vast blijven zitten aan planten en andere obstakels op de zeebodem, maar er gaat natuurlijk weleens wat fout en dan spoelen ze aan.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Jeroen Hoek, Waarneming.nl (leadfoto: mannetje van de kleine sachembij (Anthophora bimaculata), een waarneming uit juni 2026); Bart Vastenhouw, Saxifraga