Kraanvogels in aantocht

Het merendeel van de kraanvogels heeft Scandinavië inmiddels verlaten en de aantallen in het nabijgelegen Diepholz beginnen sterk op te lopen: meer dan 12.000 kraanvogels volgens de tellingen van afgelopen weekend. In de omgeving van Diepholz is er ruim voldoende voedsel te vinden en de vele veengebieden bieden 's nachts rust en bescherming tegen verstoring door mensen en roofdieren. Daarom gebruiken de kraanvogels deze omgeving al jaren als verzamelplaats tijdens de trek. Ze zullen hier massaal gaan rusten en bijtanken voor de volgende etappe richting het zuiden. Door mildere winters zullen ook steeds meer kraanvogels proberen in dit gebied te overwinteren, zolang de winterkou uitblijft en er voldoende voedsel beschikbaar blijft. Anderen zullen na een periode van rust wachten op het juist moment om verder te trekken. En dat moment is nu misschien aangebroken!

De rol van wind

Tijdens de najaarstrek speelt de wind een cruciale rol in de timing van de kraanvogeltrek. In onze omgeving komt deze normaal gesproken uit het zuidwesten. Dat is niet gunstig als je juist die kant op moet vliegen. Veel kraanvogels zullen dus wachten tot de wind gaat draaien naar een noordoostelijke richting. Dan hebben ze wind in de rug waarmee ze makkelijk kilometers kunnen maken. Daarnaast gaat noordoostenwind vaak gepaard met droog, helder en kouder weer. Dat zijn allemaal gunstige factoren voor kraanvogels om te gaan vertrekken. We verwachten dat dit weertype vanaf zondag 18 oktober 2026 tot mogelijk woensdag 21 oktober 2026 aanhoudt. In die periode zijn er volop kansen dat de kraanvogels vanuit Diepholz naar het zuiden zullen vertrekken.

Slag om de arm

Gaan we dan ook veel kraanvogels boven Nederland zien? Daarvoor houden we nog heel even een slag om de arm. Zoals gewoonlijk tijdens de najaarstrek is er in Limburg en het uiterste oosten – Twente en de Achterhoek – de meeste kans om kraanvogels te zien. Maar ook daar is het afhankelijk van hoe sterk de wind uit het oosten waait. Dat lijkt zeker op maandag tot mogelijk woensdag wel goed te zitten. Verder is het afwachten hoeveel kraanvogels daadwerkelijk al klaar zijn om te gaan vertrekken. Gezien de voedselvoorraad in de omgeving van Diepholz en de behoefte van kraanvogels om uit te rusten, kan het zijn dat een deel van de kraanvogels nog even rond Diepholz blijft hangen. Andere zullen deze gelegenheid met gunstige weersomstandigheden zeker aangrijpen om verder te vliegen. We kunnen niet in de hoofden kijken van deze kraanvogels, dus zullen we maar rustig afwachten en de activiteit op de Kraanvogelradar nauwlettend in de gaten houden!

Verbeteringen aan de Kraanvogelradar

De Kraanvogelradar is flink verbeterd naar aanleiding van workshops met gebruikers waarin ervaringen werden uitgewisseld en ideeën voor verbeteringen werden bedacht. Afgelopen zomer zijn de kleuren aangepast waardoor de Kraanvogelradar makkelijker te interpreteren is, ook voor mensen met kleurenblindheid. Daarnaast is het nu mogelijk om groepen te blijven volgen en om een uur in de toekomst te kijken. Hierdoor kun je beter begrijpen welke routes de kraanvogels volgen en je kansen vergroten om ze te onderscheppen. Er is ook een groene informatiebalk toegevoegd met achtergrondinformatie over kraanvogels en de Kraanvogelradar, met tekstuitleg en filmpjes. Tot slot is er een WhatsApp-kanaal aangemaakt om natuurliefhebbers op de hoogte te houden over de kraanvogeltrek en is er een 'community' op de radar om waarnemingen te delen en ervaringen uit te wisselen. Dit maakt de Kraanvogelradar nog interactiever!

Praat mee over de Kraanvogelradar

Wil je ook meepraten over de Kraanvogelradar voor verdere verbeteringen? Geef je op voor de volgende workshop op vrijdag 27 november 2026. Wie weet zie je jouw ideeën straks terug in de nieuwe versie van de Kraanvogelradar.

Tekst: Koen de Koning, Wageningen University & Research
Beeld: Koen de Koning; Kraanvogelradar