Op zoek naar de Akkerdistelroest

Roestschimmels zijn plantparasitaire schimmels. Ze groeien op levende planten, meestal op de bladeren. Roesten hebben vaak meerdere stadia en kunnen tot wel vijf verschillende typen sporen vormen. Die verschillende stadia zitten meestal op verschillende plantensoorten en zijn zeer soortspecifiek. Een bepaald stadium komt dan alleen op één plantensoort voor.

Akkerdistelroest is een biotrofe parasiet die op de levende distelplant voorkomt. De roest vormt vier typen sporen, die alle op de onderzijde van de bladeren van de Akkerdistel te vinden zijn. Er is dus bij deze roest geen sprake van waardplantwisseling. Akkerdistelroest is voornamelijk waargenomen in het westen van Nederland en in het rivierengebied. De roest is zeker veel algemener, maar is onvoldoende geïnventariseerd. Waarnemingen van de Akkerdistelroest worden pas sinds ongeveer 2005 structureel verzameld.

De Akkerdistel is zeer algemeen in Nederland en komt overal voor, met name in ruigten en verruigde graslanden. Akkerdistel is een belangrijke nectarplant voor insecten, maar als ze is aangetast door de Akkerdistelroest, wordt de plant opvallend bleek, blijft kleiner en lager en komt niet in bloei. In het veld zijn in een groep Akkerdistels ook altijd planten te vinden die niet aangetast zijn en die gewoon tot bloei komen.

Een van de roeststadia, de spermagonia, bedekt de onderzijde van de bladeren met goudgele korreltjes. Ze verspreiden een aangename zoetige geur. Soms kan een veld met aangetaste akkerdistels al van een afstand worden geroken. De geur trekt insecten aan die voor de verspreiding van de sporen zorgen.

Meer informatie

• Lees meer over roesten in het Roestenboek van Aad Termorshuizen en Charlotte Schwertz (2011).

Tekst: Melchior van Tweel, Paddenstoelenonderzoek Nederland
Beeld: Frans Ozinga (leadfoto: verschillende stadia van Akkerdistelroest); Melchior van Tweel, Paddenstoelenonderzoek Nederland