Onmisbare muizen: de motor van onze natuur

Als basis van de voedselketen houden muizen de populaties van uilen, torenvalken, marters en vossen in stand. Daarnaast zijn het actieve landschapsarchitecten, die met hun ondergrondse gegraaf de bodem luchtig maken en organisch materiaal vermengen voor betere omzetting in de bodem. Tegelijkertijd zorgen muizen voor zaadverspreiding en natuurlijke bosverjonging door zaden als wintervoorraad te begraven en vervolgens te vergeten. Hun aanwezigheid is een betrouwbare graadmeter voor de algehele gezondheid en biodiversiteit van natuurgebieden, omdat verschillende muizensoorten zeer specifieke eisen stellen aan hun leefomgeving. Aandacht voor muizen is daarom essentieel voor effectief natuurbeheer.

Muizen op beeld 

Om meer ecologen en andere natuurprofessionals kennis te laten maken met muizen en handvatten te geven voor muizenonderzoek, geven Jeffrey Peereboom en Matthijs Smaal op 16 en 17 september een tweedaagse cursus over inheemse muizen en spitsmuizen. Tijdens deze cursus komen alle in Nederland voorkomende soorten aan bod. De cursus neemt de deelnemers mee door zowel de theorie als de praktijk, zodat zij leren hoe je zelfstandig en verantwoord muizenonderzoek uitvoert.

De training start met de basisecologie en de herkenning van de verschillende families. Met behulp van inloopvallen worden de muizen gevangen om ze in de hand te leren determineren. Omdat een onderzoeker in het veld alle soorten moet kunnen herleiden, wordt er uitgebreid aandacht besteed aan alle inheemse muizen. Daarnaast worden camerabeelden van de Struikrover® – een speciaal ontworpen cameravalopstelling – geanalyseerd om gedragspatronen in de vrije natuur te bestuderen.

Muizen in de hand 

Naast het beeldmateriaal wordt de actuele natuurwetgeving uit de Omgevingswet behandeld. Daarna wordt de opgedane kennis samengebracht in de Drentse natuur. Onder begeleiding van de cursusleiders gaan de deelnemers gezamenlijk de vallen controleren. In het veld leren ze met de Longworth-inloopvallen te werken en hoe de controlerondes moeten worden uitgevoerd. Tot slot wordt er gekeken hoe de gevangen dieren direct worden gedetermineerd, gewogen en geteld en hoe de geslachtsbepaling in zijn werk gaat. Zo leren deelnemers de soorten betrouwbaar te herkennen en degelijk onderzoek te doen.

Deelname tweedaagse Veldcursus Muizenonderzoek

Wil je meer leren over wilde muizen in Nederland en wil je leren hoe je zelfstandig en verantwoord muizenonderzoek uitvoert? Meld je aan via de website van Zodion Zoogdieronderzoek Nederland. Let op, er is beperkt plek, dus meld je snel aan!

Tekst: Matthijs Smaal, Buro Smaal; Jeffrey Peereboom, EcoWezel; Marloes Leeflang & Kim Beijering, Zodion Zoogdieronderzoek Nederland
Beeld: Matthijs Smaal (leadfoto: waterspitsmuis op de Struikrover®); Erik Korsten