Xanthia togata, Wilgengouduil

Natuurjournaal 11 oktober 2026

Nature Today
11-OKT-2026 - Gouduilen zijn 'm nog niet gesmeerd, goudhoeden pieken in oktober.

Het kan nog even, gouduilen vinden. Gouduilen zijn nachtvlinders die in de nazomer in september en begin oktober nog volop rondvliegen. Ze komen niet alleen op lichtbronnen af, maar ook op stroop of smeer. Het zijn forse vlinders met prachtige gele, bruinoranje en goud- of koperkleurige schubjes op de vleugels. Van de handvol soorten die in het najaar vliegen is de wilgengouduil het meest algemeen voorkomend. Op de gele achtergrond van de vleugels loopt vanaf het midden een schuine bruine band over de gehele breedte. In rust lijkt het wat op een piramide. De rupsen van de wilgengouduil eten, hoe kan het ook anders, vooral van wilgenblad. Maar die wilgenbladeren vallen binnenkort natuurlijk van de boom! Geen probleem: de rupsen laten zich met het blad op de grond vallen en eten verder van de kruiden waartussen ze zijn neergekomen.

Op de hoge stelen piepen deze goudhoeden zo boven de laag afgevallen blad uit

Er is meer goudkleurigs te vinden, al blinkt het niet: wat dacht je van de goudhoed? Goudhoeden zijn fraaie paddenstoelen uit de champignonfamilie die een diameter ter grootte van een dinerbord kunnen bereiken en op lange, stevige stelen staan. In oktober beleven ze hun piek. Ze staan op voedselrijke zandgronden, in grasvelden, bossen, parken en bermen en ruimen er dood organisch materiaal op. Ze schijnen vaak bij of onder brandnetels te staan. Wie weet kan je er nog een paar scoren voor de Nationale Paddenstoelentelling? Vandaag is de laatste dag om je waarnemingen door te geven!

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Ab H Baas, Saxifraga (leadfoto: wilgengouduil (Xanthia togata)); Mike Hirschler, IVN Deventer