Gezonde natuur begint buiten natuurgebieden

Juist in het landelijk gebied komen veel complexe opgaven samen. 'Basiskwaliteit Natuur' (BKN) laat zien dat de integrale oplossing begint bij een sterke ecologische basis. De gedachte achter Basiskwaliteit Natuur is eenvoudig: natuurherstel begint bij meetbare basisvoorwaarden, zoals een goede bodem, schoon en voldoende water en geschikte leefgebieden voor planten en dieren. Beschermde natuurgebieden alleen zijn daarvoor niet genoeg. Basiskwaliteit Natuur richt zich juist op de natuur van alledag: algemene soorten die ooit nog vanzelfsprekend waren verdwijnen steeds vaker, zoals veldleeuwerik en argusvlinder. Ook natuurgebieden en kwetsbare soorten profiteren van natuurherstel buiten natuurgebieden.

Integrale aanpak voor complexe opgaven

Dit is bij uitstek relevant in het landelijk gebied. Nederland bestaat voor ongeveer 54 procent uit landbouw. Juist hier komen grote opgaven, zoals verdroging, verontreiniging, versnippering, stikstof en biodiversiteitsverlies, samen. Steeds duidelijker wordt dat deze opgaven niet los van elkaar kunnen worden opgelost. Basiskwaliteit Natuur biedt een praktische basis om deze opgaven in samenhang aan te pakken. Zo houdt een gezonde bodem beter water vast en zijn gevarieerde graslanden beter bestand tegen droogte en extreem weer. Basiskwaliteit Natuur draagt daarmee niet alleen bij aan biodiversiteit, maar ook aan een klimaatbestendige leefomgeving.

Concrete handvatten voor professionals

Voor overheden en beheerders die bijvoorbeeld werken aan de Natuurherstelverordening, de Kaderrichtlijn Water (KRW) of de Omgevingswet biedt Basiskwaliteit Natuur een praktische basis. Het rapport helpt inzichtelijk te maken of maatregelen zowel effectief zijn voor biodiversiteit als passend zijn binnen gebieden waar ook wordt gewoond, gerecreëerd en gewerkt.

"Het rapport geeft ons als gemeente een waardevol inzicht in de condities die nodig zijn voor een sterke basiskwaliteit van de natuur. Voor Hardenberg biedt dit een mooi vertrekpunt om integraal te werken en samen met publieke en private partners BKN te verbinden aan onze Groene en Gezonde Maatlat, en zo biodiversiteit structureel te versterken

^{Robby van den Broek, gemeente Hardenberg}

Het rapport beschrijft welke basisvoorwaarden de algemene planten- en diersoorten nodig hebben om gezond en duurzaam te kunnen voorkomen in het landelijk gebied. Daarbij biedt het richtinggevende advieswaarden die professionals kunnen gebruiken bij beleid, inrichting en beheer. Hiermee kunnen overheden hun inzet doelmatiger inrichten en het effect monitoren. Ook biedt het een gedeeld vertrekpunt voor partijen die vanuit verschillende opgaven samenwerken in een gebied.

Meer informatie

• Het rapport 'Basiskwaliteit Natuur in het landelijk gebied: een uitwerking van condities' is beschikbaar via Toolbox Basiskwaliteit Natuur.
• Dit rapport is een initiatief van Kennisprogramma Basiskwaliteit Natuur, een samenwerking tussen Naturalis Biodiversity Center, SoortenNL, Vogelbescherming Nederland, IUCN NL en het Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel.

Tekst: Deltaplan Biodiversiteitsherstel
Beeld: Vogelbescherming Nederland (leadfoto: het gaat niet goed met de populatie van de veldleeuwerik (Alauda arvensis)) in Nederland)