Nature Today

Zeldzame waterspitsmuis ontdekt winterverblijf ringslang

Zoogdiervereniging
2-FEB-2017 - Tijdens een controle van de experimentele winterverblijfputten voor de ringslang op het voormalige eiland Marken kwamen de medewerkers van RAVON nog geen ringslangen tegen. Op de camera’s in de putten stond wel beeld van een andere, hele bijzondere bewoner van Marken: de waterspitsmuis.
Deel deze pagina

RAVON en Rijkswaterstaat onderzoeken op Marken de mogelijkheden voor overwintering door de ringslang in kunstmatige winterverblijfputten in de Omringkade. Deze winter zijn de verblijfputten uitgerust met cameravallen om te zien welke dieren gebruik maken van deze putten. Uit een eerste, tussentijdse analyse van de beelden blijkt dat naast heel veel bosmuizen, hermelijnen en een huisspitsmuis er ook de zeldzame waterspitsmuis (Neomys fodiens) voorkomt. Deze soort werd in 2008 voor het eerst (en laatst) waargenomen op Marken en nu, ruim acht jaar later, herbevestigd middels camerabeelden.

Waterspitsmuis op het beeld van de cameraval

Waterspitsmuis

De waterspitsmuis is een in Nederland vrij zeldzame soort die voorkomt langs ruige oevers. Hier leeft hij in langgerekte territoria evenwijdig aan de oever. Zoals alle spitsmuizen is ook de waterspitsmuis een veelvraat die iedere dag minstens zijn lichaamsgewicht aan voedsel bij elkaar dient te scharrelen. Dat voedsel bestaat voornamelijk uit insecten en andere (kleine) ongewervelden, zoals kreeftachtigen, kevers en slakken.

De dijk bij Marken

Ringslang en waterspitsmuis, gaat dat samen?

Op het eerste gezicht lijkt het een nogal riskante plek voor een waterspitsmuis, zo’n slangenverblijf. Toch valt dat wel mee want ringslangen zijn koudbloedige dieren die slechts als het warm genoeg is een prooi kunnen vangen en verteren. Aangezien de slangen nu in winterrust zijn heeft de waterspitsmuis de komende maanden niets te vrezen. Maar ook als het warmer is zal het gevaar voor de waterspitsmuis meevallen: ringslangen eten het liefst amfibieën (kikkers, padden, salamanders) en eten slechts bij uitzondering een zoogdier. Dat zal er wel mee te maken hebben dat de niet giftige ringslang het liever op veilig speelt; zo’n spitsmuis kan immers gemeen (terug) bijten en de ringslang verwonden, daar heeft hij bij kikkers en padden geen last van!

De waterspitsmuis op Marken (Bron: RAVON)

Tekst: Ingo Janssen en Tariq Stark, RAVON & Maurice La Haye, Zoogdiervereniging
Foto's: Wesley Overman (leadfoto: waterspitsmuis); RAVON; Tariq Stark
Film: RAVON