Natuurjournaal 3 maart 2026

De oplettende kijker heeft alweer bloeiend gewoon speenkruid ontdekt. Nou ja, oplettend, je moet wel heel goed níet kijken om de felgele bloemetjes te missen. De eerste (gemelde) bloei viel dit jaar op 5 februari. De in verhouding tot het plantje vrij grote bloemen vallen op in bermen, parken en allerlei groenstroken. Speenkruid is vernoemd naar de wortelverdikkingen, of speentjes, waarin de plant reservevoedsel heeft opgeslagen. Er zijn weleens jaren waarin gewoon speenkruid wat al te enthousiast begint met bloeien, als het nog volop winter is en bestuivers nog niet wakker zijn. Het bloeien schiet dan zijn doel voorbij. Dat maakt de plantjes verder weinig uit: in ons land verspreiden de planten zich voornamelijk door de knolletjes die in de bladoksels ontstaan.

Begin dit jaar is de zanglijster alweer voor de eerste keer zingend gemeld – op 8 januari, om precies te zijn. Nu, begin maart, hoor je ze meer en meer. Zanglijsters hebben een alleraardigst liedje dat ze – speciaal voor ons als aandachtige luisteraars, uiteraard – een aantal keer herhalen, zodat we tenminste zeker kunnen zijn van onze determinatie. ‘Wieuw, wieuw, wieuw. Toe doedoe, toe doedoe, toe doedoe.’ Alles vol overgave en veel variatie, maar mét die herhaling van meestal driemaal hetzelfde liedje. Vanaf eind maart broeden zanglijsters en ze kunnen tot drie legsels per jaar hebben. De eitjes zijn prachtig, helder turkoois met bruine vlekjes. De blauwe kleur absorbeert minder warmte dan bijvoorbeeld bruin – zo raken de eieren niet snel oververhit.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Simone van Velzen, Saxifraga; Theo Verstrael, Saxifraga