Natuurjournaal 29 mei 2026

Niet alle hommels die je in de tuin ziet zijn tuinhommels en tuinhommels wagen zich ook best buiten tuinen. Met hun lange tong verzamelen tuinhommels nectar uit bloemen met diepe kelken, zoals kamperfoelie. De tuinhommel herken je aan de twee gele banden op het borststuk, een gele band op het achterlijf en een wit ‘kontje’. De aardhommel lijkt erop, die heeft één gele band op het borststuk. De tuinhommel is een algemeen voorkomende hommelsoort in ons land. Tuinhommelkoninginnen ontwaken in maart uit hun winterslaap en gaan op zoek naar een plek om een nest te beginnen. Net als honingbijen zijn tuinhommels sociale insecten. Dat betekent in de biologie niet zozeer dat ze sociaal vaardig zijn – al is dat niet uitgesloten – wel dat ze een gezamenlijk nest maken. Een koningin die het vorige jaar is bevrucht, legt alle eitjes en de werksters die daaruit voortkomen, dragen zorg voor het zich uitbreidende nest. 

Wanneer tuinhommelkoninginnen een beetje gesetteld zijn en druk bezig met het uitbreiden van hun nest, worden hun plaaggeesten actief: lichte koekoekshommels. De lichte koekoekshommel parasiteert op de tuinhommel: ze aast niet op de volwassen exemplaren, maar op hun nesten, liever gezegd: het overnemen ervan. De lichte koekoekshommel is in die zin dus zeker wel asociaal te noemen. In Nederland hoeven tuinhommels trouwens niet veel meer te vrezen van een staatsgreep: de lichte koekoekshommel staat als 'Verdwenen' op de Rode Lijst. In 2024 werd op Nature Today nog geschreven over de vondst van een mannetje en op Waarneming.nl staat een vondst van een dar in 2025. Hommelmannetjes kunnen rondzwerven, maar zo'n enkele waarneming is niet genoeg om officieel te spreken van een terugkomst, omdat er geen voortplanting is waargenomen.

Tel jij dit jaar ook mee met de hommeltuintelling? De telling start vandaag en duurt tot en met zondag.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Ab H. Baas, Saxifraga; Dominic Dijkshoorn