Patrijs

Let op met maaien! Broedende patrijzen in bermen en randen

Vogelbescherming Nederland
5-JUN-2026 - Het is weer die tijd van het jaar: wegbermen vol wuivende grassen en klaprozen. En dan gaat het bij sommige mensen jeuken. De natuur moet bedwongen worden. In het agrarisch gebied, waar de natuur al is teruggedrongen tot de laatste randjes en kantjes, worden de bermen nu kaalgeschoren, terwijl juist daar patrijzen zitten te broeden op hun vijftien tot twintig eieren.

Zenderonderzoek in het Limburgse Ospel heeft opnieuw bevestigd dat patrijzen voornamelijk broeden in wegbermen en perceelranden. Van 73 gezenderde patrijzen kon de afgelopen jaren het nest gelokaliseerd worden. Maar liefst 42 nesten lagen in een berm of perceelrand. Het uitmaaien van nesten en kuikens in de zomer is een van de belangrijkste redenen voor de enorme achteruitgang van de patrijs.

In deze wegberm zat goed verscholen een patrijs te broeden. De 21 eieren kwamen uit op 14 juni

De eerste patrijzenkuikens komen half juni, na 24 dagen broeden, uit het ei. Maar als het nest voor die tijd is uitgemaaid moet de patrijshen weer een nieuw legsel produceren. De broedperiode van deze vervolglegsels loopt door tot ver in juli. Helaas krijgen patrijshennen vaak geen tweede kans omdat ze op het nest worden doodgemaaid.

Een broedende patrijzenhen op 16 juni, die het maaien van de wegberm weliswaar overleefd heeft, maar het nest sneuvelde spoedig daarna omdat het helemaal open en bloot lag

Let op klaprozen en kamille

Er zijn twee mooie ijkpunten om met broedende patrijzen rekening te houden. Wanneer de klaprozen bloeien start de broedperiode. En wanneer de kamille massaal bloeit, komen de eerste patrijzenkuikens uit het ei.

Klaprozen

Kamille

Maai dus geen bermen en randen voor half juli. Ook veel andere vogels van het boerenland profiteren daarvan. Roodborsttapuiten, graspiepers, gele kwikstaarten en geelgorzen zitten in juni en juli ook met hun nesten of jongen in onze bermen.

En als er gemaaid wordt, voer altijd het maaisel af. Zo verschraal je de berm en zal het gras minder snel groeien. Dan hoeft er op de lange termijn vanzelf minder gemaaid te worden, wat veel vogels en vooral de patrijs ten goede komt.

Meer informatie

Tekst: Willem Maris
Beeld: Mark Zekhuis, Saxifraga; Willem Maris