Hoe maak je het stedelijk gebied aantrekkelijker voor de egel? Nieuw rapport geeft inzichten en laat kansen zien

Zoogdierbescherming Nederland
15-OKT-2026 - De egel is een van de meest bekende en geliefde zoogdieren van ons land, maar gaat hard achteruit. In dertig jaar tijd is de soort met de helft afgenomen en op de Rode Lijst staat hij inmiddels als kwetsbaar. De natuurlijke leefomgeving van de egel krimpt en de druk van vijanden in natuurgebieden wordt steeds groter. Het stedelijk gebied wordt daarom belangrijker als toevluchtsoord.

Een egel heeft in het stedelijk gebied vier dingen nodig (de 4 V's): een verblijfplaats om te schuilen en te overwinteren, voldoende voedsel, verbindingen tussen groengebieden, en een veilige omgeving zonder al te veel risico's zoals druk verkeer en robotmaaiers.

Kansen en knelpunten

In opdracht van de gemeente Apeldoorn bracht Zoogdierbescherming Nederland, samen met Zodion Zoogdieronderzoek Nederland, in kaart hoe de stad er door de ogen van de egel uitziet. Egelwaarnemingen zijn daarvoor gecombineerd met gegevens over groenbeheer en de Groenblauwe Hoofdstructuur van de gemeente.

Dat leverde een kansen- en knelpuntenkaart op, met onder meer wijken waar de groenstructuur vooral uit gras zonder struiklaag bestaat en verkeersknelpunten. Per situatie is een maatregelenpakket opgesteld dat laat zien wat er nodig is op die plek – van doorgangen in schuttingen en het verbinden van groenstroken tot aangepast maaibeheer en faunapassages.

"Het rapport geeft ons een beeld van hoe en waar de egel in Apeldoorn tegen barrières aanloopt en waar de meeste winst te halen is. Die inzichten nemen we mee in ons groenbeleid en -beheer, bijvoorbeeld bij het beheer van de groenstructuur en bij toekomstige wegwerkzaamheden. Daarnaast zien we kansen om bewoners te stimuleren hun tuin egelvriendelijker in te richten en egelwaarnemingen door te geven."

Gemeente Apeldoorn

De egel als paraplusoort

Vrijwel alle maatregelen voor de egel pakken ook gunstig uit voor andere stadsdieren, van kleine marterachtigen tot vogels en insecten. De egel werkt hier echt als een paraplusoort. Wil jij jouw tuin geschikt maken voor de egel? Zorg dan voor wat rommelige hoekjes en maak een egelpoortje in je schutting zodat de egel je tuin in en uit kan.

Tekst: Luuk Zwartenkot, Zoogdierbescherming Nederland
Beeld: Tom Heijnen