Welke maatregelen helpen wilde bijen echt?

Bestuivende insecten zoals wilde bijen en zweefvliegen zijn onmisbaar voor de voortplanting van veel bomen en planten. Ook bij landbouwgewassen spelen ze een belangrijke rol. Tegelijkertijd staan veel soorten onder druk, onder andere door het verdwijnen van bloemrijke plekken en nestgelegenheid. Een rijk bijenlandschap kan daarbij het verschil maken. In zo’n landschap vinden bestuivers, zoals wilde bijen, voldoende bloemen om nectar en stuifmeel te verzamelen, maar ook geschikte plekken om te nestelen en te schuilen. En dat niet te ver van elkaar, want sommige wilde bijensoorten kunnen niet meer dan zo’n 50 meter afleggen tussen hun nest en de plek waar ze hun voedsel verzamelen.

Welke maatregel werkt waar?

De tool Groene maatregelen voor een rijk bijenlandschap helpt gebiedsbeheerders om maatregelen te kiezen die passen bij hun situatie en type gebied. Want wat goed past in een stad of dorp, is niet altijd passend in een landbouwgebied of rond natuurgebieden. Denk bijvoorbeeld aan de aanleg van bloemrijke borders in een woonwijk, het behoud van houtwallen en heggen op het platteland, of het openhouden van stuifzand in de natuur.

Ecoprofielen: zoveel soorten, zoveel wensen

In Nederland leven honderden soorten wilde bestuivers, elk met hun eigen voorkeuren voor hun leefgebied. Sommige zijn gebonden aan open zandplekken, zoals de grijze zandbij. Andere geven de voorkeur aan bosranden, zoals de boomhommel en het vosje, of aan bloemrijke graslanden, zoals de klaverdikpoot en het kruiskruidgitje. Omdat het moeilijk is om met al die soorten apart rekening te houden, werkt de tool met zogenoemde ecoprofielen. Een ecoprofiel bundelt soorten die vergelijkbare leefgebieden nodig hebben. Zo kun je maatregelen nemen die een hele groep bestuivers tegelijk helpen.

Ook online te gebruiken

De tool is beschikbaar als brochure met duidelijke illustraties en overzichten, maar ook online als interactieve tool (pdf: 2,9 MB). Klik de verschillende typen gebied aan om te zien welke groene maatregelen voor bestuivers daar goed zullen passen, of ontdek waar de soorten uit de verschillende ecoprofielen baat bij zullen hebben.

De tool Groene maatregelen voor een rijk bijenlandschap is onderdeel van de toolbox Hulp voor Bestuivers. Deze is ontwikkeld door Wageningen University & Research en EIS Kenniscentrum Insecten voor de Nationale Bijenstrategie, in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

Tekst: Wageningen Environmental Research
Beeld: Yavanna Aartsma (leadfoto: steenhommel)