Boerenland in de hoofdrol tijdens de BoerenNatuur Zomerweken
BoerenNatuurDe zomerweken zijn een initiatief van BoerenNatuur, de vereniging van 39 agrarische collectieven die samen met zo’n 13.000 boeren werken aan agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Hun gezamenlijke doel: een landschap waarin ruimte is voor landbouw én natuur.
Natuur als onderdeel van het boerenbedrijf
Boeren spelen een belangrijke rol in het beheer van het Nederlandse cultuurlandschap. Via natuurinclusieve landbouw en agrarisch natuurbeheer dragen zij bij aan biodiversiteit, waterkwaliteit, klimaatadaptatie en een gezonde bodem. Daarbij worden uiteenlopende maatregelen ingezet, zoals kruidenrijk grasland, akkerranden, plasdrassen, elzensingels en botanische hooilanden.
Wat deze aanpak onderscheidt, is de samenwerking op gebiedsniveau. Boeren werken binnen een regio samen aan een mozaïek van maatregelen, waardoor leefgebieden ontstaan voor uiteenlopende soorten. Van grutto en tureluur tot boomkikker, hazelmuis en grijze grootoorvleermuis: dieren vinden er voedsel, beschutting en ruimte om zich voort te planten.
Volgens BoerenNatuur zijn juist die collectieve aanpak, de meerjarige beheerafspraken met boeren en de koppeling tussen landbouw en natuur belangrijke succesfactoren van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb).
Op ontdekkingstocht door het boerenland
Tijdens de BoerenNatuur Zomerweken kunnen bezoekers zelf ervaren hoe natuurbeheer er in de praktijk uitziet. Door het hele land worden excursies, wandelingen, fietstochten en vaarten georganiseerd. Zo staat op 12 juli in Noord-Brabant een fietstocht gepland langs natuurbeheer rond Heeze en Leende. De boeren van plattelandsvereniging Hei, Heg Hoogeind laten zien hoe zorgvuldig beheer heeft geleid tot een landschap vol bloeiende kruiden, insecten en vogels.
Voor vogelliefhebbers zijn er verschillende excursies. In Midden-Delfland organiseert Agrarische Natuurvereniging Vockestaert samen met de Vogelwerkgroep Midden-Delfland een vroege ochtendexcursie naar Het Kraaiennest, een gebied dat na een herinrichting in 2020 veel bijzondere vogelsoorten aantrok. Bezoekers krijgen er uitleg over de maatregelen die zijn genomen om de biodiversiteit te vergroten.
Ook in de Noord-Hollandse Bovenkerkerpolder staat de weidevogel centraal. Op 1 juli neemt ecoloog en televisiepersoonlijkheid Camilla Dreef, onder meer bekend van het tv-programma BinnensteBuiten, deelnemers mee in de wereld van de grutto en andere boerenlandvogels. Samen met lokale boeren licht ze toe waarom het gebied zo aantrekkelijk is voor weidevogels en welke beheermaatregelen daarbij helpen.
Camilla Dreef vaart op 14 juli ook mee met agrarisch collectief De Groene Klaver met een rondvaart door de polders van Het Groene Hart via Stompwijk naar de Vlietland, gelegen tussen Leiden en Leidschendam. Een bijzondere vaart, want naast uitleg over de geschiedenis van de polders, hoor je meer over het werk van agrarisch collectief De Groene Klaveren over dit stuk natuur midden in de Randstad. En op 15 juli begeleidt ze een natuurwandeling met Natuurrijk Limburg door het glooiende heuvellandschap rond Noorbeek.
Wandelen over boerenland
In het Groene Hart zijn verder speciaal voor de zomerweken acht gemarkeerde boerenlandpaden aangelegd. Wandelaars kunnen hier via weilanden, bruggetjes en loopplanken dwars door het agrarische landschap trekken. De routes voeren over gronden van boeren rond Leiderdorp, Zoeterwoude, Leidschendam-Voorburg en Hazerswoude.
Aan de andere kant van het Groene Hart stelt voorzitter Marije Klever haar land in de Lopikerwaard open voor bezoekers, en heeft ze speciaal voor de Zomerweken een wandelpad weer opengesteld. Langs de route vertellen informatieborden met QR-codes meer over de maatregelen die worden genomen om biodiversiteit te stimuleren en hoe boeren daarbij samenwerken met de natuur.
Onder water kijken
Niet alleen het land, maar ook het water krijgt aandacht tijdens de zomerweken. In de Friese Wouden organiseert de vereniging Noardlike Fryske Wâlden een excursie langs duurzaam beheerde sloten. Tijdens deze tocht door dit unieke landschap ontdekken deelnemers welke planten, insecten en andere dieren profiteren van aangepast slootbeheer. Bij duurzaam onderhoud blijven delen van de water- en oevervegetatie behouden en worden aangrenzende randen minder intensief beheerd. Dat zorgt voor meer variatie in planten en dieren en draagt bij aan een betere waterkwaliteit.
Met de Weidevogel Express door Groningen
Wie liever rijdt dan wandelt, kan op 18 juni in Groningen mee met de Weidevogel Express. Vanuit een open kar trekken deelnemers door een gebied waar dankzij samenwerking tussen boeren veel water- en weidevogels voorkomen. Onderweg zijn soorten als de grutto, kievit, tureluur, scholekster, kluut en visdief te zien, vaak samen met hun jongen. Wel op gepaste afstand natuurlijk!
Een kijkje achter de schermen
De BoerenNatuur Zomerweken bieden daarmee meer dan alleen recreatie. Ze geven bezoekers een inkijkje in de manier waarop boeren, natuurorganisaties en agrarische collectieven samenwerken aan een landschap waarin landbouwproductie en natuurbeheer hand in hand gaan.
Wil je zelf het boerenland komen verkennen? Meld je dan aan via een van de tientallen activiteiten die de komende weken door het hele land worden georganiseerd. Het volledige programma is te vinden op BoerenNatuur Zomerweken. Let op: sommige excursies hebben een beperkt aantal plaatsen.
Tekst: BoerenNatuur
Beeld: Natuurrijk Limburg; BoerenNatuur Brabant Midden; Collectief Noord-Holland Zuid; Collectief Noardlike Fryske Wâlden; Agrarisch Collectief Midden-Delfland