Natuurjournaal 24 november 2025

De blonde grondel, ook bekend als Ruthensparrs grondel of tweevlekgrondel, werd in 2004 voor het eerst in de Oosterschelde gevonden. In de zomer zwemmen blonde grondels vrij in de waterkolom, maar zodra de watertemperatuur zakt, worden ze sloom. Ze liggen dan stil op stenen en schelpen op de zeebodem. Alleen bij verstoring zwemmen ze even weg, om later terug te zakken. Wordt het straks nóg kouder? Dan verstoppen ze zich helemaal tussen de stenen en oesters, om daar voorlopig niet meer onder vandaan te komen. Dat is een van de strategieën van zeedieren tegen de aankomende kou. Andere soorten, bijvoorbeeld grote vissen, kiezen ervoor om tijdelijk naar dieper water te migreren, waar de invloed van kou kleiner is.

Ze fleuren kale takken helemaal op: gele trilzwammen. De vaak goudgele drilpuddingen zijn moeilijk te missen. Het zijn echte winterpaddenstoelen, die bij zacht winterweer floreren en bij vorst verschrompelen tot een onooglijk prutje. Niet getreurd: zet de dooi in, dan zwellen ze weer op. Eiken zijn populaire bomen voor gele trilzwammen, maar ze versieren ook wilgen en populieren. Niet voor de bomen zelf, maar voor de schorszwammen die op het hout leven. Schorszwammen zijn als grijzige of wat feller gekleurde korstjes op dode takken te zien. Het mycelium, het schimmeldradennetwerk, van de parasiterende gele trilzwam dringt door tot in het mycelium van zijn gastheer, de schorszwam. En dan kan het aftappen beginnen.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Eric Gibcus, Saxifraga; Jan Nijendijk, Saxifraga