Natuurjournaal 30 januari 2026

De bokshandschoenen kunnen aan, voor hazen breekt de rammeltijd alweer aan. Vrouwtjes vechten met al te voortvarende mannetjes en mannetjes vechten onderling hevig om de vrouwtjes. Als je een aantal hazen achter elkaar door een veld ziet rennen, is de voorste vaak de moer (vrouwtje) en zijn die erachter meerdere rammen of mannetjes. De bronsttijd duurt lang, tot in augustus of september. Tot in maart of april zijn de rennende hazen nog goed te zien, daarna wordt het gras langer en is de strijd voor ons grotendeels onzichtbaar. Per jaar kan een vrouwtje zo’n vier nestjes krijgen. In tegenstelling tot bij konijnen, worden hazen volledig behaard en met open oogjes geboren.

Bibberen veel andere vissoorten nog ergens in de diepte, voor kwabalen komt het paaiseizoen juist op gang als de watertemperatuur erg laag wordt. Tegen het paaiseizoen ontwikkelen kwabalen spieren rond hun zwemblaas. Hiermee trommelen ze op de blaas, wat een laag, kloppend geluid voortbrengt. Zo vinden ze elkaar. Tientallen mannetjes scholen samen rond een aantal vrouwtjes en er wordt gepaaid in een kronkelende bal. Na de paai leggen de vrouwtjes miljoenen eitjes. Helaas is de kwabaal in Nederland zo zeldzaam geworden dat dit tafereel – en de harde klopgeluiden – nog maar weinig worden waargenomen. Voor de kwabalen is het te hopen dat het nog een tijdje koud blijft: boven de 6 graden Celsius gaan de meeste larven dood.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Piet Munsterman, Saxifraga; Eric Gibcus, Saxifraga