Manifest Gemeenten Natuurinclusief aangeboden aan Tweede Kamer

Gemeenten gaan stevig aan de slag met natuurinclusieve steden en dorpen en vragen het nieuwe kabinet structurele steun om ambities waar te maken. Natuur moet worden gezien als de basis voor gezondheid en leefbaarheid. In het manifest staan verschillende concrete voorbeelden die deze ambitie ondersteunen. Meer groen en natuur is de basis voor betere gezondheid, leefbare steden en dorpen en brede welvaart. De gemeenten vragen het nieuwe kabinet om samen te werken. Daarbij hoort structurele financiering voor vergroening, duidelijke landelijke regie op het tegengaan van schadelijke stoffen en het wettelijk borgen van de Basiskwaliteit Natuur.

Het manifest is ondertekend door achttien gemeenten. Gemeenten Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Delft, Den Haag, Leiden, Gorinchem, Almere, Leiderdorp, Lansingerland, Voorschoten, Goirle,  Zwolle, Tilburg, Utrecht, Deventer, Zwijndrecht, Nijmegen en Apeldoorn spreken samen de ambitie uit om natuur structureel te verankeren in beleid en uitvoering. Het uitgangspunt is dat natuur geen bijzaak is, maar een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven.

Gemeenten zetten zich in

In het manifest benadrukken de gemeenten dat een groene leefomgeving en een rijke biodiversiteit aantoonbaar bijdragen aan lichamelijke en mentale gezondheid, het verminderen van hittestress en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Daarnaast nodigt een groene leefomgeving uit tot ontmoeten, bewegen en recreëren. Gemeenten nemen hierin hun verantwoordelijkheid door onder meer:

• Bij iedere ingreep in de openbare ruimte natuurinclusief te werken.
• Samenhangende groenblauwe netwerken te ontwikkelen in stad en landelijk gebied.
• Biodiversiteit te versterken via aangepast groenbeheer.
• Samen te werken met inwoners en bedrijven aan vergroening van tuinen, daken, scholen en bedrijventerreinen.
• Natuur structureel mee te wegen in keuzes over wonen, mobiliteit, economie en gezondheid.

Zij zetten expliciet in op laagdrempelige toegang tot natuur in elke wijk en elk dorp.

Oproep aan het nieuwe kabinet

Met het aanbieden van het manifest doen de gemeenten een gezamenlijke oproep aan het nieuwe kabinet om deze lokale ambities te ondersteunen. De gemeenten vragen het nieuwe kabinet om steun om de ambities te realiseren: 

• Structurele investeringen in groen in en rond woon- en werkgebieden, zodat een groene leefomgeving meegroeit en bijdraagt aan gezondheid en welzijn.
• Versterking van de landelijke coördinatie voor natuurinclusief beleid, zodat overheden samen kunnen werken aan één samenhangende natuurinclusieve koers.
• Landelijke aanpak van ongewenste milieu-emissies die de natuur onder druk zetten.
• Voldoende middelen voor groenblauwe dooradering, die zorgt voor ecologische, landschappelijke en recreatieve verbindingen tussen stad en platteland.
• Vastleggen en borgen van de Basiskwaliteit Natuur.

De gemeenten verwachten dat het Rijk het goede voorbeeld geeft door:

• Inrichting en beheer op Rijksgronden via de Rijksuitvoeringsdiensten standaard natuurinclusief uit te (doen) voeren.
• ‘Natuurinclusief’ in de EMVI-criteria ('Economisch Meest Voordelige Inschrijving') bij aanbestedingen op te nemen om zo de markt uit te dagen.
• In alle Rijksprogramma’s die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving (water, bodem en klimaatadaptatie, infrastructuur, verstedelijking en wonen, gezonde leefomgeving, landbouw en landelijk gebied, energie, ruimte voor economie, erfgoed, defensie) natuurinclusief als ontwerpprincipe te incorporeren.

De ambities sluiten aan bij de komende implementatie van de Europese Natuurherstelverordening in Nederland.

”Meer groen en natuur zorgen voor leefbare steden, gezondere en blijere inwoners en een rijke biodiversiteit. Dat sluit aan bij de doelen en urgentie van het Rijk voor een gezond, leefbaar en toekomstbestendig Nederland. Dit manifest maakt duidelijk dat gemeenten volop bezig zijn met vergroening en natuurherstel en dat er ambitie is bij gemeenten om meer te doen. Onze gemeenten vragen daarbij meer samenwerking en structurele hulp van het Rijk.''

^{Wethouder Marcel Belt, initiatiefnemer en wethouder Leidschendam-Voorburg}

Samen bouwen aan een veerkrachtig Nederland

Met het Manifest Gemeenten Natuurinclusief onderstrepen de ondertekenaars dat het keren van biodiversiteitsverlies noodzakelijk is voor een gezonde en toekomstbestendige samenleving. Door natuur centraal te stellen, versterken de gemeenten steden en dorpen en dragen zij bij aan een veerkrachtig Nederland. Gemeenten die het manifest nog niet hebben ondertekend, kunnen dit nog steeds doen via dit formulier.

Het Deltaplan Biodiversiteitsherstel ondersteunt deze oproep. Samen met gemeenten en partners, waaronder Collectief Natuurinclusief, werken we aan het versnellen van natuurinclusieve keuzes in beleid en praktijk.

Meer informatie

• Het volledige manifest is te lezen op de website van Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Het document kun je er ook downloaden (pdf: 1,6 MB).
• Lees meer over Basiskwaliteit Natuur in het kennisdocument (pdf: 13,1 MB).

Tekst: Deltaplan Biodiversiteitsherstel
Beeld: Just Blonk (leadfoto: Marcel Belt heeft het manifest aangeboden aan de vaste Kamercommissie voor Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur)