Natuurjournaal 19 april 2026

Er zijn bij water momenteel veel slijkvliegen te zien, waaronder de meest algemene: de gewone slijkvlieg. Deze insecten worden ook wel elzenvliegen genoemd. Slijkvliegen zijn goed te observeren, omdat ze niet graag vliegen, ze kruipen liever. De vleugels zijn karakteristiek over het lijfje gevouwen en de verschillende soorten slijkvliegen kunnnen onder andere aan de verschillen in de beadering op de vleugels op naam worden gebracht. Elzenvliegen leven als roofzuchtige larven een paar jaar onder water in de modderbodem (vandaar de naam), maar in volwassen vorm slechts een aantal dagen. De vrouwtjes zetten hun eitjes in rijtjes af, netjes in het gelid, in de vorm van raketjes. Je zou de eipakketjes kunnen vinden op waterplanten als gele lis en lisdodde.

Modderkruipers verzamelen zich vanaf april voor de paai. Dit geldt voor zowel de grote als kleine modderkruiper en het bermpje, die op elkaar lijken. De grote modderkruiper herken je aan de tien bekdraden, terwijl de kleine modderkruiper en het bermpje er beide zes hebben. Met de bekdraden detecteren deze bodemvissen kleine prooien in het donker. In de paaitijd kleurt de buik van grote modderkruipers oranjerood. In de ondiepe, warme delen van wateren met een dikke modderlaag verzamelen ze zich. Een mannetje verleidt een vrouwtje door zich om haar heen te krullen. De juveniele visjes die uit de eitjes komen, zullen nog een tijdje in de ondiepe oeverzone blijven.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Jurriën van Deijk (leadfoto: een vrouwtje van de gewone slijkvlieg zet eitjes af op de vegetatie); Jelger Herder