Natuurjournaal 30 oktober 2026

Naast de vele notenkrakers die momenteel in Nederland worden gezien, was het afgelopen weekend in Friesland raak met een zeer zeldzame uil. De sperweruil werd daar gedurende twee dagen waargenomen. Inmiddels lijkt de uil alweer vertrokken. Normaal gesproken komt de sperweruil voor in boreale bossen in Eurazië en Noord-Amerika, maar in jaren van voedselschaarste kunnen ze zuidelijker waargenomen worden. Mogelijk is dat een verklaring voor dit kortstondige bezoek. De sperweruil is een dagactieve uil, te zien aan de gele ogen, en is iets groter dan de ransuil. Door de lange staart en vrij smalle, stompe vleugels lijkt de sperweruil meer op een sperwer dan op andere uilen, vandaar de naam. Het is pas de vijfde keer dat de sperweruil in Nederland is waargenomen.

De kleverige knolamaniet stond op de Utrechtse Heuvelrug te boek als uitgestorven, maar is daar deze week herontdekt: de paddenstoel is er op twee plekken gevonden. Deze zeldzaamheid, die in Nederland maar van een klein aantal plekken bekend is, wordt vanwege zijn giftigheid ook wel ‘engel des doods’ genoemd. Als gevolg van stikstofdepositie en verzuring is de soort sterk achteruitgegaan en staat daarmee als bedreigd op de Rode Lijst. De kleverige knolamaniet groeit bij voorkeur in loofbossen – met name bij beuk, eik en berk waarmee hij samenwerkt (ectomycorrhiza) – maar kan ook wel voorkomen bij naaldbomen. Vanaf de late zomer is de paddenstoel zichtbaar, waarbij deze maar enkele dagen boven de grond staat.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Sicco, Waarneming.nl; Hero Moorlag, Waarneming.nl