Eerste broedpoging voor grijze wouw in Nederland

Eerder dit jaar verscheen een bericht over de toenemende aantallen grijze wouwen in Nederland. Sinds 2025 zitten de aantallen in de lift en in 2026 zette deze trend door. In 2025 werden de eerste broedgevallen in Duitsland, Hongarije en Denemarken vastgesteld en eerder dit jaar werd duidelijk dat in België in 2026 voor het eerst succesvol is gebroed.

Begin september bleek dat in de aan Nederland grenzende deelstaat Nedersaksen diverse grijze wouwen gebroed hadden en zelfs nog aan het broeden waren. De aanwezigheid van grote aantallen veldmuizen speelde mogelijk een rol in deze late ‘broedgolf’. Ook in Nederland namen de waarnemingen, zoals gebruikelijk voor de soort, vanaf augustus sterk toe. Van Friesland tot Zeeuws-Vlaanderen (tot zelfs drie exemplaren op één locatie) doken kort pleisterende of overvliegende vogels op, maar langdurige aanwezigheid was nergens het geval. Ook een waarneming op 24 augustus in een natuurgebied in Drenthe leek betrekking te hebben op zo’n geval, tot op 8 september op exact dezelfde locatie nog steeds een grijze wouw aanwezig bleek.

Cornelis Fokker: "Op 9 september was ik daarom in de ochtend aanwezig op deze locatie, omdat dit voor zover bekend de enige langdurig verblijvende grijze wouw in Nederland was. Wellicht een aanwijzing voor een broedgeval? Terwijl ik naar de locatie liep waar de vogel eerder was gemeld, zag ik al een grijze wouw in de top van een boom afsteken tegen de blauwe lucht. Nadat ik me op een ruime afstand had geïnstalleerd met een goed overzicht op de locatie, bleef de vogel rustig in de boom zitten. Diverse zwarte kraaien hingen rond, maar dat leek hem niet te deren. Enkele malen scande ik door bomen in de buurt, maar opvallende nesten kon ik niet ontwaren. Na ruim tien minuten vloog de vogel op, om boven in een els te landen. Toen ik mijn telescoop naar deze plek richtte, zag ik direct onder de gelande grijze wouw een nest met daarop iets grijzigs. Al snel daarna ontwaarde ik een kop en keek in het rode oog van een broedende grijze wouw. Het eerste broedgeval voor Nederland! Niet lang daarna vertrok de man weer, maar verbleef steeds op korte afstand van de broedende vogel en wist buizerds en andere onverlaten die te dicht bij het nest kwamen, effectief op afstand te houden. Sindsdien is door Klaas Schepers, die de eerste twee waarnemingen deed en er dichter in de buurt woont, tweemaal in de week op afstand bij het nest gepost."

"Op 22 september zag hij dat de ouders voer naar het nest brachten, en waren van afstand de kopjes van twee tot drie jongen in het nest zichtbaar. De eerste grijze wouwen van Hollandse bodem! De vreugde was van korte duur, want op 25 september werd geen activiteit meer bij het nest waargenomen. Mogelijk zijn de jongen gepredeerd door een van de vele roofvogels of zwarte kraaien in de buurt, maar dat weten we niet zeker. Na het mislukken van het nest bleef het paartje nog enige tijd in het gebied, maar tot een vervolgnest is het niet gekomen."

"Het broedgeval in Drenthe kan worden gezien als onderdeel van de snelle uitbreiding in aangrenzend Nedersaksen, waar in 2026 maar liefst 25 broedgevallen zijn vastgesteld. Waarschijnlijk was deze toename mogelijk vanwege het zeer goed veldmuizenjaar. Eileg in augustus komt bij in ons land broedende roofvogels niet voor, maar bijvoorbeeld wel bij de kerkuil, een andere muizeneter met zuidelijke oorsprong. De toekomst zal uitwijzen in hoeverre de grijze wouw een blijvertje is. Wees alert op een broedgeval, ook in een minder voor de hand liggende tijd van het jaar. De locatie geven we niet vrij, omdat ook grijze wouwen niet houden van te veel aandacht."

Tekst en beeld: Cornelis Fokker (leadfoto: grijze wouw op het nest)