Natuurjournaal 30 mei 2026

De boomhommel – rood borststuk, wit kontje – is een sociale bijensoort. Hoewel we allemaal bekend zijn met imkerij en bijenkasten met duizenden honingbijen, is dat niet hoe het overgrote deel van de wilde bijen in Nederland leeft. De meeste zijn solitair, de vrouwtjes bouwen ieder aan een eigen nestje in zand, leem, steen of, geholpen aan kunstmatige nestplekken door ons, bijenhotels. Hommelnesten bestaan, net als bij de honingbij, uit een volk met werksters en een koningin die de eitjes legt. Boomhommels bouwen hun nesten in boomholten, maar ook wel in nestkastjes voor vogels. In de buurt van het nest moet je voor ze oppassen, omdat ze dat verdedigen – en terecht. Maar zie je ze gezellig zoemen rond bloemen, dan is er weinig aan de hand.

Ben je bezig met hommels tellen voor de hommeltuintelling dit weekend, dan kom je misschien ook wel een nephommel tegen: de hommelbijvlieg. Geen hommel, geen (andere) bij, wel een vlieg. Een hommelbijvlieg heeft slechts één paar vleugels en geen twee, zoals de vliesvleugelen (Hymenoptera) waartoe bijen en hommels, wespen en mieren behoren. De hommelbijvlieg is een zweefvlieg (Diptera: Syrphidae) met een harig jasje aan. De mannetjes zijn roodachtig en zwart, de vrouwtjes zwart met een witte achterlijfspunt. Ook hommelbijvliegen zoeken naar nectar in allerlei bloemen. De vrouwtjes leggen hun eitjes in stilstaand, het liefst wat rottend, water.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Naturalis Biodiversity Center (leadfoto: een boomhommel (Bombus hypnorum) die stuifmeel verzamelt van een cosmea in de tuin); Menno Reemer