Natuurjournaal 21 juni 2026

De oranje o-vlinder, uit de familie van de uilen (Noctuidae), is een vrij zeldzame nachtvlinder die verspreid over het land voorkomt. De tekening op zijn voorvleugels lijkt wel een beetje op een speelveld, met een middenveld (oranjegeel tot oranjebruin), een zoomveld met franje (bruinroze) en verschillende dwarslijnen. In de twee ringvlekken tenslotte – waar de Nederlandse naam naar verwijst – zou je dan nog voetballen kunnen zien. De meeste soorten uilen herken je als zodanig aan deze zogeheten uilvlekken, naast de ringvlek ook de niervlek en (vaak) de tapvlek. Oranje o-vlinders hebben als pop in de grond overwinterd. De volwassen vlinders vliegen van mei tot september in één generatie. De rupsen van de nieuwe generatie zijn vanaf juli te vinden.

Dudeljo klinkt zijn lied en anders niet! De wielewaal kondigt volgens het oude schoolliedje uit 1927 de zomer aan. Het is dan ook een echte zomergast, die overwintert in gebieden ten zuiden van de Sahara. Berucht aan de wielewaal is zijn vermogen helemaal in het gebladerte op te gaan, ook al is met name het mannetje heldergeel en ravenzwart gekleurd. Hoog in de bomen, met tegenlicht, vallen die kleuren weg. Jonge wielewalen vliegen momenteel uit. Hun ouders – én mogelijk hun broers en zussen van het vorige jaar, die regelmatig meehelpen – hebben hun plicht weer gedaan. Wielenwalen zijn nu wat stiller dan in mei. In augustus vertrekken ze naar het zuiden. Het jaar erop zullen de jongemannen die dan volwassen zijn hier hun eerste, melancholische 'dudeljo's' voor het echie laten horen. Nu maar hopen dat er niet alleen mensen, maar ook wat vrouwelijk schoon van hun eigen soort gecharmeerd raken van die muzikant. 

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Zoran-Bozovic, Saxifraga; Henk Mulders, Waarneming.nl