Natuurjournaal 27 juli 2026

Niet alle uilen hebben veren, een heel aantal heeft schubjes. De familie uilen (Noctuidae) binnen de vlindergroep is in Nederland goed vertegenwoordigd met ruim 350 soorten, die de regel in de schemering en nacht actief zijn. De voorvleugels van de koperuil zijn bedekt met koperkleurige schubjes die je, als het licht er goed op valt, tegemoet schitteren. Favoriete voedselbloemen van koperuilen zijn rode spoorbloem en kamperfoelie. Net als andere uilen bezit de koperuil een bijzonder ‘oor’, het tympanaalorgaan. Hiermee nemen de nachtvlinders de ultrasone geluiden van jagende vleermuizen waar, hun aartsvijanden. Als ze zo’n peilgeluid detecteren, laten ze zich als een baksteen vallen.

Op onder andere jakobskruiskruid heb je nu de kans om metaalvlinders te ontdekken die er hun dorst lessen met nectar. De piekvliegtijd valt in juli en ze worden tot ongeveer half augustus waargenomen. Niet alleen de voorvleugels hebben die metaalglans, het rode of groene achterlijf schittert mee. Het bijzondere aan de vleugels is dat ze meekleuren al naar gelang de vochtigheidsgraad. De meerdere lagen schubjes hebben een hydrofiel karakter, ze nemen vocht op. Dat verandert de samenstelling van de lagen en daarmee de reflectie van het invallende licht. Overdag, in droge toestand, overheerst de groene tot blauwige metaalglans. Dat geeft het sein ‘ik ben oneetbaar’ aan natuurlijke vijanden. In vochtige toestand, als de schemering valt, krijgt een roestbruine kleur de overhand. Dat helpt bij de camouflage.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Jasper Klapwijk; Frits Bink, Saxifraga