Nature Today

Grensmaas nu veiliger en natuurlijker

ARK Natuurontwikkeling
15-OKT-2017 - Afgelopen week presenteerde het Rijk de tussenstand van het Grensmaasproject. De resultaten zijn indrukwekkend: realisatie van hoogwaterveiligheid en honderden hectare nieuwe natuur. ARK is trots dat het hieraan heeft kunnen bijdragen.
Deel deze pagina

Met het plan ‘Toekomst van een grindrivier’ van Bureau Stroming op zak, startte in de jaren negentig een groots avontuur voor ARK langs de Grensmaas. Het plan voorzag in ontwikkeling van nieuwe natuur in combinatie met winning van grind. ARK zette voorbeeldgebieden op, zoals Koningssteen en Elba en Hochter Bampd en Kerkeweerd in België. Deze lieten zien wat werkelijkheid kon worden na uitvoering van het plan.

Na de hoogwaters van 1993 en 1995 kwam de plannenmakerij in een stroomversnelling. De grindwinning in combinatie met natuurontwikkeling zorgde namelijk voor grote waterstandsdaling. Na uitgebreide (model)studies, het opzetten van een proefproject in Meers en onderhandelingen met de grindsector ging in 2008 de schop echt in de grond. Met als doel ontwikkeling van meer dan 1.000 hectare riviernatuur, een veel kleinere kans op overstromingen en winning van grind.

 Grindwinning langs de Grensmaas bij Meers in 2007

Weerd voor weerd is de afgelopen jaren de Grensmaas aangepakt. Het smalle zomerbed van de Grensmaas werd verbreed met als resultaat nu al 500 hectare nieuwe natuur; de komende jaren zal dit oppervlak op de Nederlandse oever worden verdubbeld. Bovendien zijn miljoenen tonnen grond verplaatst en verkocht; dankzij de grindwinning kan dit project überhaupt worden uitgevoerd. En voor bewoners misschien wel het meest belangrijk: het gebied is veel veiliger. Bij extreme waterstanden zal de waterstand vergeleken met 1995 in Borgharen bijvoorbeeld 1,25 meter lager staan en bij Meers 0,80 meter. Op dit moment zijn de doelen voor rivierveiligheid gerealiseerd; de grindwinning en ontwikkeling van nieuwe natuurgebieden gaat nog door tot 2025.

Grensmaas bij Borgharen

Samen met rivierverruimingsprojecten aan Belgische zijde en het Maasplassengebied bij Maasbracht ontstaat een natuurgebied van meer dan 3.500 hectare. Dit grensoverschrijdende RivierPark Maasvallei blijkt inmiddels niet alleen goed te zijn voor natuur en hoogwaterveiligheid, maar ook voor ontwikkeling van recreatie en toerisme. Steeds meer mensen ontdekken het gebied als unieke kanorivier, als groen lint van 40 kilometer lang waar je eindeloos kunt struinen of fietsen. Spectaculair zijn niet alleen de rivier en haar oevers, maar ook de grote kuddes wildlevende paarden en runderen die hier kilometers ver kunnen rondtrekken.

Kanoën op de Grensmaas

Sinds de start is ARK bij het Grensmaasproject betrokken: gevraagd en ongevraagd als adviseur, als grote gangmaker in de educatie voor basisscholieren en bij voorlichting en beheer van nieuwe natuurgebieden. Ook heeft ARK bijgedragen aan het onderzoek naar flora en fauna, en het probleem van drijfvuil mee op de agenda gezet en aangepakt. Het in goede banen leiden van natuurlijk, grensoverschrijdend kuddebeheer is de volgende uitdaging. Voor paarden en runderen is de rivier (grens) overzwemmen een koud kunstje.

Koniks langs de Grensmaas

De natuurgebieden aan beide zijden van de Grensmaas zijn vrij toegankelijk. Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Limburgs Landschap vzw en Natuurpunt heten u er van harte welkom. De website RivierPark Maasvallei biedt volop informatie over het gebied en op Dwaalfilm.eu kunt u vanuit de luie stoel dwalen langs de Grensmaas.

Tekst: Hettie Meertens en Twan Teunissen, ARK Natuurontwikkeling
Foto's: Twan Teunissen, ARK Natuurontwikkeling

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen