Nature Today

Kleine zwanen weer in het land!

NIOO-KNAW
5-DEC-2017 - Sinds afgelopen weekend komen ze weer in grote aantallen onze kant op: de kleine zwanen. Tot nu toe waren er alleen een paar kleinere groepen gesignaleerd. Na een trektocht van ruim drieduizend kilometer vanaf hun broedplekken op de Europees Russische toendra, arriveren ze langzaamaan in hun wintergebied.
Deel deze pagina

In Nederland overwintert een groot deel van de Noord-West Europese populatie. In ons natte land eten de zwanen na terugkomst graag knolletjes van waterplanten als fonteinkruiden en kranswieren. In de loop van de winter verruilen ze het water voor akkers, waar ze op zoek gaan naar oogstresten van mais, biet en aardappel. Aan het einde van de winter doen ze ook graslanden aan, om aan te sterken voor de migratie terug naar de broedgebieden.

GPS-zender

Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) doet al sinds 1995 onderzoek naar de kleine zwaan. In het kader van dit onderzoek zijn afgelopen winter (2016-2017) dertig vogels uitgerust met een unieke GPS-zender, die precies de verplaatsingen van de vogel bijhoudt. De gegevens worden via het mobiele netwerk doorgegeven, zodat de vogels op afstand te volgen zijn. De eerste gezenderde kleine zwaan keerde op 22 november terug in Nederland. Na een paar dagen op de Veluwerandmeren te hebben gezeten, zocht ze de akkers bij Coevorden op om te foerageren.

Kleine zwaan 206E op een akker nabij Coevorden, gefotografeerd op 28-11-2017.

Goed beeld

In de zenders zitten ook versnellingsmeters, waaruit kan worden afgelezen of de vogels vliegen, rusten of foerageren. Bij elkaar leveren de gegevens van de zenders een goed beeld op van waar langs de route de belangrijkste voedselgebieden van kleine zwanen liggen. Naast kleine zwanen met een zender, zijn er ook veel kleine zwanen die zijn uitgerust met gele halsbanden en pootringen met een unieke code. Hierdoor kunnen individuele vogels herkend worden in het veld. Deze waarnemingen zijn erg belangrijk om bijvoorbeeld de verplaatsingen in de winter en de overleving van de vogels te onderzoeken.

Afname

De afgelopen jaren is de kleine zwaan als soort hard in aantal afgenomen. De populatie van duizenden individuen is in 20 jaar tijd ongeveer gehalveerd. Het huidige onderzoek probeert erachter te komen wat hiervoor de oorzaken zijn, om uiteindelijk aanbevelingen te kunnen doen voor beschermingsmaatregelen.

Heeft u een kleine zwaan met halsband gezien? Geef dit dan door op geese.org zodat ook uw waarneming bijdraagt aan het onderzoek naar deze soort.

Tekst: Rascha Nuijten, NIOO-KNAW
Foto's: Johan Poffers, Wikimedia Commons 

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen