Alleen stevige maatregelen kunnen uitsterven van nog meer vogelsoorten in Nederland voorkomen

Vogelbescherming Nederland
7-NOV-2018 - De afgelopen eeuw zijn er negen vogels uitgestorven als broedvogel in Nederland. Zeker een tiental staan op het punt om op korte termijn uit ons land te verdwijnen. Uit het boek Bedreigde vogels in Nederland blijkt de belangrijkste reden hiervoor de vernietiging van leefgebieden en het verdwijnen van insecten te zijn.
Deel deze pagina

Het boek laat echter ook zien dat het tij te keren is als er niet langer getreuzeld wordt. Het boek Bedreigde vogels in Nederland verschijnt vandaag, het eerste exemplaar wordt vanmiddag overhandigd aan Jan Terlouw.

Boekomslag Bedreigde vogels in Nederland

Het boek Bedreigde vogels in Nederland

Het boek Bedreigde Vogels in Nederland laat zien dat de grote veranderingen in ons land van de afgelopen decennia enorme effecten op de vogelbevolking hebben gehad. In vrijwel alle leefgebieden, van het stedelijk gebied tot moeras, hei en duin, zijn veel soorten ernstig in aantal achteruit gegaan, uitgestorven of staan op het punt uit te sterven.

Het meest dramatisch is de situatie in het boerenland. Het hele agrarische deel van Nederland is sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw op de kop gegaan. Als gevolg van ruilverkavelingen en rationalisering in de landbouw zijn duizenden kilometers houtwallen opgeruimd, vrijwel al het kruidenrijk grasland omgezet in raaigras en sloten dichtgegooid en werd de grondwaterstand vaak drastisch omlaag gebracht. Daarbij nam de veestapel toe, maakten gewassen als rogge en gerst plaats voor mais en deden kunstmest en pesticiden hun intrede. Als gevolg hiervan zijn vrijwel alle vogels die afhankelijk zijn van het boerenland bedreigd. Hun levensbasis is uitgehold: het bodemleven is gedecimeerd en waar zijn de bloemen, bijen, vlinders en vele andere insecten gebleven.

Het boek geeft adviezen hoe we het tij kunnen keren

Met een reeks generieke maatregelen, zoals het terugdringen van het gebruik van pesticiden en gerichte maatregelen op landschapsniveau is volgens het boek de negatieve trend te keren. Daarbij gaat het deels om langetermijnmaatregelen, zoals het terugbrengen van dynamiek in moerassen, maar ook hele eenvoudige en direct uitvoerbare maatregelen. Bijvoorbeeld het creëren van bloemrijke stroken langs akkers en flauwe oevers bij sloten.

Zomertortel op het punt van uitsterven

Hoofdauteur Robert Kwak van Vogelbescherming Nederland geeft aan dat zonder verdergaande maatregelen er de komende decennia meerdere vogelsoorten in ons land dreigen uit te sterven. Kwak: “Grote kanshebber om de eerstvolgende te zijn is de zomertortel”. Een kleine duif die overwintert in Afrika en in Europa broedt. De soort is sinds jaren vijftig van de vorige eeuw met meer dan 90% achteruitgegaan. Die achteruitgang zette zich de afgelopen tien jaar versneld voort. Kwak: “Maar ook weidevogels, zoals de nationale vogel de grutto, dreigen met ongewijzigd beleid uit te sterven of nog in minimale aantallen in enkele reservaten te overleven”.

Toch is Kwak niet alleen maar pessimistisch: “We laten in het boek zien dat er heel veel verbeterd kan worden. Alleen we moeten niet langer treuzelen en ons niet alleen op natuurgebieden richten. Ook, of misschien wel juist, in de stad en in het boerenland kunnen we successen behalen. Daar kunnen we met gerichte maatregelen een basiskwaliteit voor natuur realiseren waardoor hele gewone vogelsoorten als zwaluwen en leeuweriken voor ons land behouden blijven”.

Tekst: Vogelbescherming Nederland
Foto's: Jankees Schwiebbe, BirdPhoto (leadfoto: zomertortel); Vogelbescherming Nederland

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen