Natuurjournaal 17 januari 2026

Bij de winter denk je niet meteen aan muggen, toch zijn er soorten die zich op zachte winterdagen laten zien, tussen november en maart. Dit zijn wintermuggen, waar meerdere soorten van zijn. Ze zien eruit als kleine langpootmuggen. Ze beschermen zich tegen vorst door een antivries in hun lijf. De mannetjes dansen in clubjes op luwe plekjes om vrouwtjes te lokken. Maar er zitten wintermuggen bij die niet vliegen: sneeuwmuggen. Sneeuwmuggen zijn vleugelloos. Larven van de enige soort sneeuwmug die in Nederland voorkomt, verpoppen zich vanaf eind november en gaan tot begin februari op zoek naar partners. Ze zijn vooral bekend uit Zuid-Limburg, maar dat kan net zo goed aan de waarnemingen liggen, omdat ze niet zo opvallen. Geef het dus vooral door als je er een ziet, bijvoorbeeld via ObsIdentify of Waarneming.nl!

Kleine watersalamanders zijn aan het overwinteren. Ze hebben allerlei verstopplekken gezocht om de koude periode door te komen. Opvallend is wel, dat ze daar soms meerkoetennesten voor uitzoeken, zo vonden biologen van Naturalis. Of misschien is het wel logisch voor een amfibie, om juist het nest van een watervogel op te zoeken? Die meerkoetnesten worden momenteel toch niet gebruikt en het zijn stevige bouwwerken, waar de salamandertjes met meerdere tegelijk diep in weg kunnen kruipen. Vanaf ongeveer eind februari zullen ze ontwaken en begint de trek naar poelen en plassen in de omgeving om zich voort te planten. De trek van kleine watersalamanders begint wat vroeger dan die van kikkers en padden.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Frank Vassen, Wikimedia Commons (leadfoto: een sneeuwmug, gefotografeerd in België, waarschijnlijk Chionea lutescens, geen Nederlandse soort); Jelger Herder