Natuurjournaal 29 januari 2026

De hamamelis of toverhazelaar bloeit tussen december en maart, soms zelfs al met sneeuw op de takken, zoals te zien en lezen is in het natuurjournaal van 14 februari 2021. De bloei vindt plaats op de bladloze takken. De meestal heldergele bloemen produceren sterke geurstoffen die ver dragen, precies om de schaarse winterinsecten te lokken. Die winterinsecten zijn onder andere vliegen, motten – sommige nachtvlinders zijn al actief op zachte winteravonden – en wat kevers die sporadisch al bij lage temperaturen actief zijn. Waarom werkt dat in de winter? De toverhazelaar bloeit wanneer er nauwelijks concurrentie is van andere nectarbronnen. De plant dankt verder zijn naam aan het feit dat de twijgen vroeger werden gebruikt als wichelroedes, om water te vinden. Dat bestaat echt, maar het blijft een toverkunstje!

Huismus, huismus huismus ... de huismus staat al jaren op één in de Nationale Vogeltelling. En dat is natuurlijk alleen maar fijn! Zo goed ging het jarenlang niet met de huismussen in ons land. Verder komen we de koolmees en de pimpelmees steevast op de nummers twee en drie tegen, soms afgewisseld door merel of vink. Ook de rest van de top tien is meestal wel te raden, wat het natuurlijk niet minder belangrijk maakt: zo werkt monitoring van de natuur. Wat het vogelen in je tuin zo leuk maakt, zijn die onverwachte vogelsoorten. Zouden er dit jaar bijvoorbeeld weer veel barmsijzen (zowel de grote barmsijs als de kleine barmsijs) worden gezien? De winters van 2017-2018 en die van 2023-2024 waren jaren met barmsijsinvasies, ze werden duidelijk vaker gezien. Eens in de tien tot twaalf jaar is er zo'n piek, met soms nog een kleine in een tussenliggend jaar. Vorige invasies waren er in 1986 (een heel grote), 1995, 2005 en 2008.

Tekst: Mike Hirschler, IVN Deventer en Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Mike Hirschler; Jankees Schwiebbe, Saxifraga