Hommels van de aardhommelgroep zijn tot laat in het jaar te zien, soms zelfs in de winter. Dit exemplaar is in het voorjaar gefotografeerd op een bloeiende wilg.

Hommels 2026: de laatste exemplaren van een vroeg seizoen

EIS Kenniscentrum Insecten
5-NOV-2026 - Het is inmiddels begin november en het vliegseizoen van de meeste hommels is grotendeels voorbij. De meeste hommelsoorten vlogen dit jaar vroeger dan gemiddeld, zo blijkt uit het Meetnet Hommels. Wie nu naar buiten gaat kan misschien nog een enkeling zien. Meestal zijn dit akkerhommels of hommels van de aardhommelgroep. Die laatste vliegen soms zelfs in de winter.

Wie nu naar buiten gaat zal moeite hebben om nog hommels te vinden. Maar toch vliegen er nog enkele, als de zon zich laat zien en de temperatuur meevalt. Dit zijn vooral akkerhommels en hommels van de aardhommelgroep. De eerste heeft een bruine rug met een bruin achterwerk. De tweede is de stereotype hommel, met twee gele banden en een witte kont. Een heel enkele keer kan er nog een jonge koningin van een van de andere hommelsoorten vliegen, die nog geen veilig plekje voor de winter heeft gevonden. Met de eerste warme dagen van het voorjaar komen diezelfde koninginnen dan weer tevoorschijn om een plekje te zoeken voor het starten van een nieuw nest. Mensen die bijvoorbeeld winterheide of mahonie in hun tuin hebben, kunnen komende winter nog hun ogen open houden voor mogelijke winterse hommels van de aardhommelgroep.

Meetnet Hommels 2026: vroeg seizoen

In 2026 vlogen de meeste hommelsoorten vroeger dan het gemiddelde, vaak wel twee weken eerder. Dit is te zien in de vliegtijdgrafieken op basis van de tellingen in het Meetnet Hommels. Een voorbeeld is die van de akkerhommel, een van onze algemeenste hommelsoorten. Om het vliegseizoen in verschillende jaren te vergelijken, kijken we vaak naar pieken in de aantallen en naar de toename en afname van de aantallen in de loop van het seizoen. De aantallen nemen bijvoorbeeld toe op het moment dat van veel nesten de werksters beginnen te vliegen, of wanneer de nieuwe mannetjes uitvliegen.

Het vliegseizoen van de akkerhommels was dit jaar 3 tot 4 weken vroeger dan gemiddeld, zo blijkt uit de data van het Meetnet Hommels

Akkerhommel erg vroeg, aantallen weidehommel hoog

In de bovenstaande vliegtijdgrafiek van de akkerhommel geeft de blauwe lijn de aantallen in 2026 weer. De rode lijn staat voor de gemiddelde aantallen in de jaren 2018 tot en met 2025. In de grafiek is te zien dat de meeste akkerhommels dit jaar wel 3 tot 4 weken eerder waren dan gemiddeld. Ook bij de meeste andere algemene hommelsoorten zagen we dit vroege seizoen, zij het in mindere mate. Bij de ene hommelsoort gaat het om een weekje vroeger, bij andere om twee of drie weken.

Ook in onderstaande vliegtijdgrafiek van de weidehommel – een van onze hommels met een rode kont – is dat terug te zien, maar minder duidelijk dan bij de akkerhommel. Ook blijkt uit de grafiek dat de getelde aantallen van de weidehommel dit jaar hoog waren: duidelijk hoger dan het gemiddelde in de periode 2018 tot en met 2025. Het vliegseizoen van de weidehommel is anders dan dat van de akkerhommel en de aardhommelgroep, die tot in het najaar te zien zijn. De weidehommel is vooral in de eerste helft van het jaar te zien. in juli nemen de aantallen altijd sterk af.

De getelde aantallen van de weidehommel waren dit jaar duidelijk hoger dan het gemiddelde over 2018 tot en met 2025, zo blijkt uit de data van het Meetnet Hommels. Weidehommels zijn vooral in de eerste helft van het jaar te zien

Meetnet Hommels

Mensen die geïnteresseerd zijn in hommels en willen bijdragen aan de kennis over de trends in hommelaantallen over de jaren, kunnen meedoen aan het Meetnet Hommels. In dat meetnet tellen vrijwilligers eenmaal per maand hommels op een vaste telroute. Op deze manier kunnen aantalstrends bepaald worden voor de verschillende soorten in Nederland en voor de totale aantallen hommels in ons land. In 2026 bestond dit meetnet uit zo'n 650 telroutes, maar extra tellers en routes blijven in het hele land nodig – in het bijzonder in Friesland, Groningen en Limburg, want daar is het aantal telroutes nog laag. Kenners van hommels tellen de aantallen per hommelsoort. Beginners tellen alleen het totaal aantal hommels dat ze zien.

Hommels leren kennen op de EIS-Academie

Wil je volgend voorjaar goed voorbereid zijn om de hommels beter te herkennen, dan kun je een kijkje nemen op de EIS-academie. Daar staat een uitgebreide e-learning waarmee je hommels kunt leren herkennen en waarin je kunt leren over de levenswijze van hommels.

Meer informatie

Tekst: Johan van ’t Bosch, EIS Kenniscentrum Insecten 
Beeld: Menno Reemer, Meetnet Hommels (leadfoto: hommels van de aardhommelgroep zijn tot laat in het jaar te zien, soms zelfs in de winter. Dit exemplaar is in het voorjaar gefotografeerd op een bloeiende wilg)

  

  

Laatste berichten

Zie ook