koolmees

Natuurjournaal 5 februari 2026

Nature Today
5-FEB-2026 - Zon zorgde voor zingende zangvogels en is een beukenhaag een haag van beuk of van haagbeuk?

De laatste meteorologische wintermaand is alweer een paar dagen geleden aangebroken, maar het zonnige weer van gisteren zorgde op veel plekken al voor een lentegevoel. Dat idee werd versterkt door alle vogels die te horen – en druk in de weer – waren. Het zachte liedje van een roodborst uit de heg of de metalige zang van de heggenmus bijvoorbeeld. Dit zijn vroege zangers. Ook als de temperatuur weer daalt, zullen ze nog van zich laten horen. In dat rijtje hoort ook de koolmees thuis, een van de vroegste vogels, die altijd in de winter al begint met zijn nieuwste wijsjes. Het zijn de mannen die zingen. Voor ons klinkt het lieflijk en romantisch, voor hen is het macho-borstklopperij: "Hier zit ik! Hier zit ik!" Luister in deze reportage van Vroege Vogels hoeveel verschillende liedjes een koolmees moet kennen om mee te doen in de muzikale concurrentiestrijd.

Rode, knisperende blaadjes zonder gezaagde rand: een beuk

Voor de winter laten de meeste loofbomen hun blad vallen, maar niet allemaal. Of beter gezegd: sommige laten niet al het blad vallen. Wat er nog aan eiken zit, is niet zoveel meer en het is ook niet mooi. Beuk en haagbeuk staan er frivoler bij. Deze bomen houden hun blad tot ver in het voorjaar, vooral aan jonge takken. Het valt pas af wanneer er nieuw blad tot ontwikkeling komt. Je zou denken dat een haag het beste uit de verf komt met haagbeuk. Waarom anders die naam? Maar wie ook 's winters een mooie haag wil, komt dan wat bedrogen uit. Haagbeuk laat beduidend minder blad zitten dan beuk en bovendien wordt het blad erg grauw. Heel anders is dat bij de beuk, die hagen zitten nog vol met frisgekleurd blad. Daarom zie je meer beukenhagen dan haagbeukenhagen. Bekijk ze maar eens. 

Tekst: Nienke Lameris en Karen Bosma, Nature Today; Mike Hirschler, IVN Deventer
Beeld: Koos Dansen; Mike Hirschler