Natuurjournaal 10 februari 2026

De omgeving krijgt langzamerhand weer een beetje kleur op de wangen, met vroege bloeiers als winterakoniet, sneeuwklokje, wilg, toverhazelaar, speenkruid, en nu ook niet te missen op veel plekken: het stralende blauw en violet van boerenkrokus. Op zonnige dagen zijn de bloemen open in al hun vrolijkheid, op grijze dagen zitten ze dicht. Boerenkrokus groeit veel in tuinen en parken, maar het is soms ook een stoepplantje. Als de ruimte tussen de stenen maar groot genoeg is voor de knol, waarin de plant reserves opslaat. Je kunt (later) buiten ook bloeiende bonte krokus tegenkomen, maar boerenkrokus is aan de smalle bladeren met de lichte middenstreep goed te herkennen.

Een van de meest opvallende wantsensoorten in Nederland is de vuurwants. Niet alleen omdat vuurwantsen rood met zwart gekleurd zijn (waarschuwingskleuren om natuurlijke vijanden af te schrikken), maar ook omdat ze aggregatiegedrag vertonen. Dan kun je op warme dagen in de vroege lente, soms ook al in de winter, ineens een schilderijtje van rood met zwarte stippen aantreffen op zonnige plekjes, zoals op een boomstronk, op bladeren of een muur. Er kunnen er wel duizenden bij elkaar zitten! Wat blijkt: het is een vorm van gedragsgestuurde thermoregulatie en het helpt bij de timing van de voortplanting. Als ze niet al vroeg bij elkaar zouden kruipen, zou hun voortplanting meer dan een maand later, in mei, kunnen starten. Maar door hun groepsgedrag verhogen ze hun lichaamstemperatuur met 7 tot 16 graden Celsius ten opzichte van hun omgeving. Zo maken ze hun lichaam sneller klaar voor de voortplanting na de winterrust.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Ed Stikvoort, Saxifraga; Arnold van Vliet, Nature Today