Natuurjournaal 11 februari 2026

De kleine zwaan is de kleinste van de vier in Nederland voorkomende zwanensoorten. Kleine zwanen broeden in Noord-Siberië, maar ze overwinteren in Nederland. Ze zijn hier van eind september tot eind maart, waar ze zich eerst verzamelen op grote wateren en ondergedoken waterplanten eten. Later verplaatsen ze zich naar graslanden voor het eiwitrijke Engels raaigras, en naar akkers waar ze voedselresten eten. In tegenstelling tot de knobbelzwaan, heeft de kleine zwaan geen knobbel op de snavel. Verder hebben ze een gele vlek op de verder zwarte snavel.

Naast de kleine zwaan en knobbelzwaan, is de wilde zwaan de derde inheemse zwanensoort uit Nederland. Dit is hier ook een overwinteraar, te vinden vanaf half oktober tot half april. De wilde zwaan broedt in het noordoosten van Scandinavië en in Rusland. Er zijn enkele broedgevallen in Nederland geweest, maar de meeste broedpogingen bleken (nog) weinig succesvol. De wilde zwaan lijkt erg op de kleine zwaan, maar deze laatste is, zoals de naam doet vermoeden, kleiner dan de wilde zwaan. Verder is bij de wilde zwaan de gele vlek op de snavel groter en loopt deze voorbij de neusgaten uit in een punt. Dat doet het niet bij de kleine zwaan. Ook bij de wilde zwaan ontbreekt de knobbel. Tot slot is er nog de zwarte zwaan, maar deze exoot zul je niet verwarren met de drie inheemse soorten.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Bart Vastenhouw, Saxifraga; Piet Munsterman, Saxifraga