Provincie Utrecht legt Ontwerp-beheerplannen vijf Natura 2000-gebieden ter inzage

Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht hebben vijf Ontwerp-beheerplannen op 3 november 2026 vastgesteld. Van deze vijf Natura 2000-gebieden is provincie Utrecht voortouwnemer. De Ontwerp-beheerplannen zijn opgesteld in samenwerking met terreinbeheerders, gemeenten, waterschappen en natuurorganisaties. Ook is er in de gebieden gesproken met ondernemers, bewoners en andere belanghebbenden.

Bescherming van unieke natuurgebieden

De provincie Utrecht heeft tien Natura 2000-gebieden. Dit zijn beschermde natuurgebieden met bijzondere planten, dieren en leefgebieden die belangrijk zijn voor de biodiversiteit in Nederland en Europa. Van zeldzame blauwgraslanden in het Binnenveld tot de moerasnatuur van de Zouweboezem: het zijn unieke natuurgebieden met een bijzondere waarde voor de natuur in onze provincie. Voor elk Natura 2000-gebied heeft het Rijk vastgelegd welke natuur beschermd, behouden en/of verbeterd moet worden. De provincies zijn verantwoordelijk voor deze gebieden en werken hiervoor samen met onder andere terreinbeherende organisaties, waterschappen en (particuliere) grondeigenaren.

Looptijd van zes jaar

Het Natura 2000-beheerplan is een verplicht programma onder de Omgevingswet dat iedere zes jaar wordt geactualiseerd. In een beheerplan staat hoe het met de natuur gaat en welke maatregelen nodig zijn om de natuur en de soorten te beschermen die in het gebied voorkomen en onder welke voorwaarden activiteiten in en rond de gebieden mogelijk zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om de mogelijkheid om te wonen, werken en recreëren in of rondom de gebieden. De opgaven uit de Natura 2000-gebieden zijn een belangrijke invulling om de doelen van het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) te halen. De beheerplannen richten zich, net als het UPLG, primair op natuurherstel en -verbetering. Daarmee dragen de maatregelen niet alleen bij aan natuurherstel en het op gang brengen van de vergunningverlening, maar ook aan een toekomstbestendig landelijk gebied waarin integraal wordt gewerkt aan natuur, water, klimaat en landbouw.

Meer nodig voor herstel van kwetsbare natuur

Bij het opstellen van de nieuwe Ontwerp-beheerplannen is gebruik gemaakt van een evaluatie van de afgelopen beheerplanperiode. Daarbij zijn ook de Natuurdoelanalyses uit 2023, de adviezen van de Ecologische Autoriteit en actuele wetenschappelijke inzichten betrokken. Ook zijn de meest actuele monitoringsgegevens uit de gebieden meegenomen in deze nieuwe beheerplannen, evenals nieuwe landelijke inzichten over het gebruik van pesticiden en relevante juridische ontwikkelingen.

Versterken van leefgebieden

Uit de evaluaties blijkt dat de eerdere maatregelen hebben bijgedragen aan het behoud en herstel van natuur. Maar er zijn meer inspanningen nodig om de wettelijke natuurdoelen op termijn te halen. Daarom staan in de vernieuwde beheerplannen aanvullende maatregelen voor de periode 2027 tot en met 2033. Deze maatregelen richten zich bijvoorbeeld op een beter beheer in de gebieden, het verbeteren van de waterhuishouding, het versterken van leefgebieden voor planten en dieren en het beperken van negatieve effecten van stikstof. Zo worden op sommige plekken maatregelen genomen om water langer vast te houden en verdroging tegen te gaan.

Ook maatregelen rondom gebieden nodig

De evaluaties bevestigen opnieuw dat de doelen voor Natura 2000-gebieden meestal niet haalbaar zijn met alleen maatregelen binnen de gebieden: wat rondom het gebied gebeurt, heeft vaak ook grote invloed op het functioneren binnen de gebieden. We noemen dat ook wel externe drukfactoren. Daarom zijn ook buiten de begrenzing van de Natura 2000-gebieden, in de zogenoemde overgangsgebieden, maatregelen nodig. Denk daarbij aan het verbeteren van het hydrologisch systeem en het verlagen van stikstofemissies.

Samen werken aan sterke natuur

Gedeputeerde Natuur en Landbouw Gijs de Kruif noemt de Ontwerp-beheerplannen een belangrijke stap voor de toekomst van de Utrechtse natuur. "In Natura 2000-gebieden vind je bijzondere natuur die we moeten en willen koesteren. De afgelopen jaren is al hard gewerkt aan natuurherstel, maar we zien dat er meer inspanningen nodig zijn om de natuur sterker en veerkrachtiger te maken. Met deze Ontwerp-beheerplannen zetten we samen met onze partners in het gebied een volgende stap. Zo werken we aan sterke natuur en aan een toekomstbestendig landelijk gebied. Dat is niet alleen belangrijk voor ons, maar ook voor alle generaties na ons."

Ter inzage en informatiebijeenkomsten

Voorafgaand aan de terinzagelegging organiseert de provincie in alle vijf gebieden inloopbijeenkomsten voor belangstellenden. Tijdens deze bijeenkomsten kunnen geïnteresseerden zich laten informeren en vragen stellen. De Ontwerp-beheerplannen liggen van 2 december 2026 tot en met 12 januari 2027 ter inzage. In deze periode kan iedereen een zienswijze indienen. De ontvangen zienswijzen worden gebundeld in een nota van beantwoording en kunnen aanleiding geven om de plannen aan te passen. De definitieve beheerplannen worden naar verwachting in maart 2027 door Gedeputeerde Staten vastgesteld.

Meer informatie

• Kijk voor meer informatie over de Natura 2000-gebieden, inclusief de data en locaties van de inloopbijeenkomsten op de website van de provincie Utrecht.
• Op de website staat ook meer informatie over de Ontwerp-beheerplannen en het indienen van een zienswijze staat binnenkort op de website van provincie Utrecht.

Tekst: Provincie Utrecht
Beeld: Provincie Utrecht; Beeldbank van de leefomgeving