Ruim 1,25 miljoen Europeanen roepen EU op: handen af van de natuur

De brede steun voor de oproep is actueler dan ooit, nu de Europese Commissie heeft aangekondigd de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn mogelijk te gaan herzien. De ondertekenaars vragen politici om de Europese wetten die natuur, water en gezondheid beschermen niet open te breken of af te zwakken. Het gaat daarbij in het bijzonder om de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water, die de basis vormen voor de bescherming van natuur en biodiversiteit in Europa. Op 23 oktober werden de handtekeningen al in Brussel overhandigd aan milieu-Eurocommissaris Jessika Roswall. Toch lijkt de oproep van ruim 1,25 miljoen Europeanen met de aankondiging tot herziening vooralsnog aan dovemansoren gericht. 

Natuurwetten onder druk

De actie komt op een moment waarop belangrijke Europese natuur- en waterwetten onder toenemende druk staan. De Europese Commissie heeft meerdere voorstellen ingediend, waarin belangrijke natuur- en milieubescherming bij nieuwe projecten wordt afgezwakt. Hierdoor wordt meer rechtsonzekerheid gecreëerd, zonder dat, zoals beoogd, de energietransitie wordt versneld of het Europese concurrentievermogen wordt versterkt.

Daarnaast werkt de Commissie aan een herziening van de Kaderrichtlijn Water. Vorige week werd aangekondigd dat de Vogel- en Habitatrichtlijn mogelijk herzien wordt. Volgens de natuurorganisaties dreigt de bescherming van kwetsbare natuur en planten- en diersoorten hiermee verder te verzwakken, terwijl tal van wetenschappelijke rapporten, zoals het recent verschenen State of the World’s Birds van Birdlife International, juist laten zien dat het nog altijd niet goed gaat met de biodiversiteit in Europa.

Kirsten Haanraads, hoofd Nederlands programma WWF-NL: "Meer dan 1,25 miljoen Europeanen geven een duidelijke boodschap af. Terwijl de biodiversiteit wereldwijd achteruitgaat, verwachten burgers van politici dat zij bestaande natuurbeschermingswetten uitvoeren en versterken, niet dat zij die afzwakken. Wat nodig is, is niet minder natuurwetgeving, maar beter beleid: wetten die worden uitgevoerd, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten, die duidelijkheid bieden aan burgers en bedrijven."

Natuur is voorwaarde voor economische vooruitgang

Karsten Schipperheijn, directeur Vogelbescherming: “Europese regelgeving, zoals de Vogel- en Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water, bieden een noodzakelijke ondergrens voor de bescherming van natuur en water. In Nederland hebben we te maken met droogte, watertekorten, verlies aan biodiversiteit en een grote druk op de beschikbare ruimte. Het afzwakken van deze wetten maakt deze problemen groter en oplossingen duurder. Wanneer natuurwetgeving ter discussie staat, wordt dat vaak gepresenteerd als een botsing tussen natuur en economische vooruitgang. Maar gezonde natuur is een basisbehoefte en de voorwaarde voor economische vooruitgang. Zij levert schoon water, bestuivende insecten, gezonde bodems voor voedselzekerheid en bescherming tegen de gevolgen van klimaatverandering. De vraag is dus niet wat natuurbescherming kost, maar wat het ons kost als die bescherming verdwijnt.”

Oproep aan de politiek: bescherm wat ons beschermt

De #HandsOffNature-coalitie roept de politiek op om bestaande natuur- en waterwetgeving niet open te breken of af te zwakken, maar te investeren in betere uitvoering en handhaving. Daar hoort voldoende financiering, capaciteit en ondersteuning voor nationale overheden bij, zodat bestaande wetten effectief kunnen worden toegepast. Zo blijven schoon drinkwater, een gezonde leefomgeving en producten die voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen gewaarborgd. Door te beschermen wat ons beschermt, wordt verdere schade aan mens en natuur voorkomen en zorgen we ervoor dat toekomstige generaties niet de prijs betalen voor de keuzes van vandaag.

Over de petitie

De petitie #HandsOffNature liep van februari tot oktober 2026 en werd ondertekend door 1.254.722 Europese burgers.

• Op 23 oktober werden de handtekeningen overhandigd aan Eurocommissaris voor Milieu Jessika Roswall.
• 373.822 handtekeningen kwamen uit Nederland.
• De campagne wordt geleid door BirdLife Europe, ClientEarth, het European Environmental Bureau (EEB) en WWF EU.
• Meer dan 230 organisaties uit heel Europa ondersteunen de oproep.
• Vertegenwoordigers van de coalitie namen op 23 oktober deel aan een implementatiedialoog met Europees commissaris voor onder andere Milieu, Jessika Roswall. Daarbij werd benadrukt dat de prioriteit moet liggen bij betere uitvoering en handhaving van bestaande natuur- en waterwetgeving.

Meer over de petitie vind je op Hands Off Nature – Defend Europe’s Forests, Rivers & Wildlife.

Tekst: Vogelbescherming Nederland
Beeld: Studio Elias