Natuurjournaal 10 januari 2026

Nee, je bent niet sneeuwblind geworden van al die dagen wit, er zijn ook zwarte zwanen in Nederland: exotische vogels die verwilderd zijn. Zwarte zwanen lijken, de kleur uitgezonderd, op het eerste gezicht een kopie van een knobbelzwaan. Beide soorten behoren tot hetzelfde geslacht (Cygnus), wat ze nauw verwant maakt. Toch, als je wat langer kijkt, net als die zoekplaatjes van vroeger, zie je wel verschillen opduiken. Zo is de nek van de zwarte zwaan een stuk dunner en lijkt zo ten opzichte van het lijf langer. De vleugeldekveren zijn gekruld. De rode snavel met witte band steekt prachtig af tegen het gitzwart van het verenpak. Zwarte zwanen zijn een stuk vocaler dan knobbelzwanen. Tot slot valt hun broedperiode in onze winter, want zwarte zwanen komen oorspronkelijk uit Australië!

Als je langs een kanaal loopt, let dan eens op of je behalve de steile oevers ook dit soort verschijnselen ziet. Niet iedereen weet waar dat voor is, maar het is in ieder geval niet voor vissers of mensen met een kano. Het zijn zogenaamde uittreeplaatsen voor wild. Als een kanaal goed beheerd wordt, zul je er met regelmaat aan beide kanten, afwisselend, eentje aantreffen. Zo kunnen dieren als egel, ree, das en vos die te water zijn geraakt, toch op de anders te steile oever komen en zo het vege lijf redden.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today; Mike Hirschler, IVN Deventer
Beeld: Bart Vastenhouw, Saxifraga; Mike Hirschler