De officiële presentatie vindt plaats op 7 maart 2026, tijdens de Landelijke Vlinderdag van De Vlinderstichting. Met deze publicatie krijgt een tot nu toe onderbelichte soortgroep eindelijk de aandacht die zij verdient. Tymo Muus, de auteur van het nieuwe boek, neemt bezoekers mee in wat inmiddels wordt omschreven als de 'microvlinderrevolutie': een ontdekkingstocht langs én kennismaking met de onbekende maar fascinerende soorten, zoals de parelmot, de oosterse schone en de trompetmot, die op het punt staan om veel bekender te worden.
Van imagoprobleem naar erkenning
De Vlinderstichting doet sinds 1983 onderzoek naar vlinders in Nederland. Na 2000 werd dit uitgebreid naar nachtvlinders. Deze groep bestaat uit circa 885 grotere soorten (macronachtvlinders) en een nog veel grotere groep, zo’n 1500, kleinere soorten: de microvlinders, in de volksmond vaak simpelweg ‘motten’ genoemd. Niet voor niks dragen veel soorten de term 'mot' in hun naam. Hoewel de door De Vlinderstichting vertaalde en bewerkte Veldgids Nachtvlinders uit 2006 veel mensen liet kennismaken met de schoonheid van grotere nachtvlinders – soms groen, roze of opvallend gestreept – bleven de microvlinders kampen met een hardnekkig imagoprobleem. Met name omdat een goed Nederlandstalig boek over deze soorten ontbrak.
Alle soorten in twee delen: wereldwijd uniek
Het nieuwe Handboek Motten, dat in maart bij KNNV Uitgeverij verschijnt, behandelt maar liefst 1.694 soorten. Het bevat foto’s van de vlinder, rups en een soorttekst, ook van de in België voorkomende soorten. Wie alleen bekend is met de buxusmot, kledingmot of spinselmot zal ontdekken dat dit slechts enkele van de weinige schadelijke soorten zijn. De overgrote meerderheid van de motten is onschadelijk, vaak schitterend getekend, glinsterend of subtiel gekleurd, en leeft van specifieke planten. In die zin draagt het boek bij aan het ‘oplossen’ van het imagoprobleem.
Met zo’n groot aantal soorten is het voor het eerst dat microvlinders in één werk zijn samengebracht, verdeeld over een set van twee delen. Voor deze uitgave zijn duizenden foto’s gemaakt tijdens veldonderzoek. Er is bovendien onderzoek gedaan naar het voorkomen en de levenswijze van elke soort. De auteur verrichtte dit werk op vrijwillige basis, gedreven door de overtuiging dat kennis cruciaal is voor natuurbescherming.
Onmisbaar voor biodiversiteit
Nachtvlinders – inclusief microvlinders – zijn van groot belang voor ecosystemen. Ze fungeren als bestuivers, vormen voedsel voor talloze dieren en zijn belangrijke indicatoren voor de staat van de natuur. In een tijd waarin biodiversiteit onder druk staat, biedt dit handboek nieuwe kennis om ook deze vlinders beter te beschermen. De titel van de Landelijke Vlinderdag 2026, 'Start de groei', sluit hier naadloos op aan. Met de 'microvlinderrevolutie' in het vooruitzicht wordt 2026 mogelijk een keerpunt voor de waardering van deze kleine, maar ecologisch onmisbare vlinders.
Meer informatie
- Voor meer informatie over de boeken, voor een preview en om ze tegen voorintekenprijs te bestellen, ga naar de website van KNNV Uitgeverij.
Tekst: Tymo Muus, Microlepidoptera.nl; Kars Veling, De Vlinderstichting
Beeld: Tymo Muus (leadfoto: grote parelmot); KNNV Utgeverij