Natuurjournaal 1 april 2026

De bergeend is een zogenaamde halfgans die een beetje tussen de gans en eend in zit. Net als de nijlgans zit de bergeend in een van de evolutielijnen van ganzen naar eenden. Op dit moment begint voor bergeenden de broedperiode. In Nederland broeden ze vooral in de duinen. Ze maken daarbij gebruik van verlaten konijnenholen. Verder broeden ze ook in veenweiden of langs de rivieren. Bergeenden zijn goed herkenbaar aan hun bonte, strak afgebakende kleurenpatroon op hun verder witte verenkleed. Ze hebben een felrode snavel. Mannelijke bergeenden hebben een knobbel op deze snavel, bij de vrouwtjes ontbreekt deze.

Nauw verwant aan de bergeend is de casarca. Deze eveneens halfgans komt in Nederland steeds meer voor en ook broeden er hier steeds meer. Oorspronkelijk broedt de casarca namelijk niet in Nederland, maar in gebieden van Zuidoost-Europa en Noordoost-Afrika tot in Centraal-Azië. Een deel van de casarca’s in Nederland zijn mogelijk (nazaten van) ontsnapte vogels uit collecties en dierenparken, maar in de zomer komen er tegenwoordig grote groepen vanuit Midden-Europa naar Nederland om te ruien. Ze verzamelen zich dan veelal op het Eemmeer, maar het duurt nog even voordat dat zover is. Daarentegen is nu voor de casarca's ook de broedperiode aangebroken. Ze broeden net als bergeenden in konijnenholen, maar ze gebruiken ook wel boomholten, nestkasten of ze graven zelf een hol. De casarca heeft een oranjebruin verenkleed met een wat lichtere, beige kop. In het zomerkleed heeft het mannetje een zwarte nekband. Deze ontbreekt bij het vrouwtje. Verder is het vrouwtje wat doffer dan het mannetje.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Piet Munsterman, Saxifraga